28 Julie 2013 Patensie

Handelinge 8:26-40

QUO-VADIS?

 Die een man wie se prediking die Here in Samaria gebruik het, was Filippus. Dáár – in Samaria - was dit massa-evangelisasie, met groot seën. Nou skielik, verskuif die fokus na 'n individu wat tot geloof kom: die Etiopiër.

Die manier waarop die Here se koninkryk kom, is een-persoon-op-'n-keer. Juis daarom kan óns almal 'n rol speel in die koms van die koninkryk in die Gamtoos – want die Here werk individu-vir-individu en ons maak daagliks kontak met individue, nie waar nie? Filippus was soos 'n verkleurmannetjie: Hy kon vir die massas preek, maar hy kon ook met die individu werk. En tog bring hy net één evangelieboodskap, want daar ís net een! Dit wat in hierdie Skrifgedeelte uitstaan, en daarop wil ons vanoggend fokus, is die twee middele/instrumente wat die Here gebruik om iemand tot geloof & bekering te bring.

 Natuurlik is die redding van 'n sondaar van begin tot einde die werk van God alleen: Sy inisiatief, Sy krag, Sy werking. Niemand kan na Christus kom tensy die Vader hom/haar trek nie (Joh 6:44). Hý maak die geestelik- dooies lewend. Hý gebruik die vervolging in Jerusalem om vir Filippus na Samaria en uiteindelik op die Gasapad te bring. Hý bring vir Filippus by die Etiopiër. Hý bewerkstellig die perfekte tydsberekening vir die ontmoeting tussen Filippus & die Etiopiër. Hý sorg dat die Etiopiër die Bybel ter hand het. Hy draai die man se hart om! Van begin tot einde doen Hý alles.

En tog werk Hy wonderbaarlik deur Sy mense. Soos die Vader die Seun gestuur het en die Vader & Seun die Gees gestuur het, stuur die drie-enige God die kerk/gemeente uit in die wêreld as sendelinge & evangeliste. Hy gebruik instrumente/middele: veral twee. 1) 'n Gehoorsame gelowige en 2) 'n oop Bybel. In die bekering van die Etiopiër, het die Here hierdie twee middele gebruik: Filippus as gehoorsame dienskneg en 'n Bybel wat by Jesaja 53 oop was, wat gelees is, wat verklaar is, wat geglo is.

Kom ons kyk van naderby na hierdie twee middele: 1) Gehoorsame gelowige: 'n Mens kan jouself die prentjie voorstel: Filippus is tot oor sy ore besig in Samaria waar daar 'n soort herlewing ontstaan het en nou gee 'n engel hom die opdrag om die woestyn in te gaan – op 'n verlate pad, die pad na Gasa. Hoe onverstaanbaar tog! Eerstens weet ons nie hoe die engel met Filippus gekommunikeer het nie. Tog moes dit vir Filippus 'n besonder moeilike opdrag gewees het. “Hoe kan ek die werk in die Samaria-herlewing net so los en op die woestynpad gaan, waar geen mens in sig is nie!” 'n Mens kan jou voorstel dat Filippus nie rasend van opgewondenheid was nie. En tog gehoorsaam hy. Hy gee homself weg aan die Here se werk – al is die opdrag hóé onverstaanbaar! Min het hy geweet dat die Here besig was om 'n Goddelike ontmoeting te reël.

Daar was nóg 'n reisiger op die woestynpad: 'n man uit Afrika, op pad terug huistoe vanaf Jerusalem, waar hy by die tempel aanbid het. Hierdie man was nie 'n hierjy nie. Hy was 'n hoë amptenaar in diens van die koningin van Etiopië – in beheer van haar geldsake. Daardie tyd se Etiopië was waarskynlik die Nyl-Delta suidwaarts tot by – vandag bekend as – die noorde van Soedan. Hierdie man was dus nie 'n Jood nie. Tog het hy die Joodse geloof aangeneem, soos talle nie-Jode in die destydse wêreld gedoen het. Hy was baie ernstig, godsdienstig. Hy het die moeite gedoen om na Jerusalem te reis om by die tempel uit te kom. Hy het vir homself 'n Bybel in die hande gekry en was besig om uit Jesaja te lees terwyl hy op sy terugreis was. En tog – t.s.v. al sy ernstige godsdienstigheid - was hy nie gered nie, alhoewel die Gees met hom besig was en hom voorberei het.

Let op, godsdienstig-wees is nie noodwendig sinoniem met gered-wees nie. Op hierdie punt word 'n mens maklik mislei. Jy dink: ómdat ek ernstig is met die Here se dinge, ómdat ek bid & bybellees, ómdat die Here my gebede verhoor, ómdat Hy my uit 'n verknorsing gehelp het, ómdat ek Christelik opgevoed is – daarom moet ek sekerlik tog 'n geredde kind van die Here wees! Wel, hierdie Etiopiër was ernstig-godsdienstig en tóg steeds al-bybellesende verlore – totdat Filippus sy pad kruis. Dáár is die eerste middel wat die Here gebruik: 'n gehoorsame kind van God – wat daarop ingestel is om mense geestelik te help.

Dit is wonderlik om vir Fillipus dop te hou: hy is só weggegee aan die Here. Toe die Gees dit op sy hart druk om nader te gaan aan die wa wat daar ry, toe gaan hy. En toe dit nodig is dat hy die vername Etiopiër geestelik moet help, toe doen hy dit. Wat 'n onbeskryflike vrede & blydskap moes nie sy siel vervul het nie! Die blydskap van gehoorsaamheid en toewyding aan die Koning van die konings!

Het jy geweet: indien jy 'n kind van die Here is, dan ís jy 'n geroepe instrument in Sy hand om die Goeie Tyding aan mense te bring? Die Here gebruik nie engele nie. Hoe maklik kon die Here die engel gebruik het om met die Etiopiër te praat. Maar nee, die engel se taak is om vir Filippus te mobiliseer sodat hý die werk kan doen. Om die een of ander rede, is dít hoe die Here werk: hy gebruik Sy kinders se gehoorsaamheid, beskikbaarheid en tonge. Is dit nie absoluut opwindend nie? Om te dink dat ek, nietige stofmensie, deur die Here van hemel en aarde gebruik kan word in ander mense se ewige redding?!

 Hoe totaal ánders sal ons daaglikse lewens wees indien ons elke oggend met hierdie intensie uit die bed kan opstaan: “Here ek is beskikbaar om vandag 'n instrument in U hand te wees en om te gehoorsaam wanneer mense oor my pad kom en wanneer U Gees my innerlik dring.” Skielik verander jou lewensprioriteite en jou visie op die daaglikse lewe wanneer jou daaglikse uitgangspunt is: “Here help my vandag om met iemand te praat en gee my die vrymoedigheid!”

2) Oop Bybel: Kyk net hoe pragtig maak ons Skrifgedeelte dit oop, dat die Gees die Wóórd gebruik om iemand tot geloof te bring. Ja, die Bybel. Filippus hoor hoe die Etiopiër hardop uit Jesaja 53 lees. Die pragtige profesie wat praat van die komende Verlosser wat soos 'n skaap ter slagting gelei word en stom is voor Sy skeerders. God se kneg wat moes ly en sterf. “Watse misterieuse figuur is dit?” wonder die Etiopiër (met reg). “Van wie praat die profeet?” “Verstaan u wat u lees?” vra Filippus vir hom. Dit moes baie moed verg, want Filippus is 'n nul-op-'n-kontrak terwyl hierdie man 'n Minister van Finansies is. “Wie is díé idioot?” kon die man vra. Maar Filippus benader hom met wysheid. Hy begin nie preek nie. Hy vra net 'n vraag. “Verstaan u wat u lees?” En, die man het juis nie verstaan nie!! En die Heilige Gees het die ontmoeting gereël. Daarom antwoord hy: “hoe kan ek verstaan tensy iemand dit vir my verduidelik?”

  Met graagte onderwerp hy hom aan Filippus se onderrig. Hy is ontvanklik. Dit is waarom Calvyn gesê het dat 'n mens se persoonlike Bybelstudie eers vrug begin dra wanneer jy jouself vrylik onderwerp aan die lering/onderrig van die Skrif wat jy in die kerk ontvang. En dit was Filippus se goue kans. Hy begin by Jesaja 53 en verduidelik die Blye Boodskap van Jesus Christus. Hoe wonderlik! Hy verkondig nie sy eie idees nie, maar die inhoud van die Skrif. Die Bybel gaan meteens oop. Filippus het waarlik 'n boodskap vir hierdie belangrike man! Maar daar is iemand nodig wat die Skrif kan verduidelik. Ja, mense kom tot geloof & bekering deur slegs die Bybel te lees, maar dit gebeur selde só. Die mees algemene manier wat die Here gebruik is die uitleg van die Woord. Dit is die instrumente wat die Here gebruik. Die Bybel en 'n gehoorsame gelowige wat dit kan verduidelik.

Ek wil vir jou (en vir myself) 'n baie direkte vraag vra: Is jy doodseker dat jy in staat is om vir iemand die essensie van die Evangelieboodskap te verduidelik én iemand te help om tot geloofsekerheid te kom? Indien jy 'n kind van die Here is, dan móét jy dit kan doen – sonder twyfel. Dis ons almal se dure roeping. Gestel iemand sou jou uitvra oor die Christelike Geloof, sou jy aan so iemand 'n verduideliking kan gee? Gaan jy daagliks só met die Woord om dat jy behendig begin raak met die Bybel en dit waarlik liefhet? Of is jou Bybelstudie sommer maar net tjoef-tjaf en oppervlakkig? Is vanoggend/nou nie 'n baie goeie tyd om tot 'n werklike beslissing te kom nie? 'n Besliste besluit om erns te begin maak met die Bybel en om jouself toegerus te kry om die evangelie met iemand te deel. Indien dit moet, sou ek 'n kursus kon aanbied vir almal wat beter toegerus wil word. Vra net daarvoor! Maar laat ons tog ons verskonings & verharding laat vaar en hóór wat die Gees in Hand 8 vir ons sê.

En wat gebeur met die Etiopiër toe Filippus uit die Skrif vir hom die Boodskap van Jesus van Nasaret verduidelik? Hy glo hom. Hy glo die Skrif. Voorheen was hy godsdienstig. Nou breek die lig deur. Hy plaas sy vertroue op Christus se kruisdood – waarvan Jes 53 profeteer. Net so, sonder enige gevoel/ervaring/bewerasie/visioen/droom, kom hy tot geloof slégs o.g.v. wat hy uit die Skrif hoor....

 En die Etiopiër het voortgereis met 'n nuutgevonde blydskap. Hy sou nooit weer na Jerusalem terugkeer nie, want hy het nie meer die tempel nodig gehad nie. Hy het nou 'n Persoon leer ken – wat die nuwe tempel tot in ewigheid is.

21Julie 2013 Patensie

Handelinge 9:1-20

Die Here leef in die stories van mense wie se oë oopgaan

Wanneer laas was jy deel van ‘n groep mense wat vertel hoe lewendig hulle kerk is? Wanneer laas het jy gehoor dat iemand sulke ‘lewendige’ stories van ons gemeente vertel? Wat sê nuwe intrekkers oor hul eerste indrukke van ons gemeente? Wat vertel die ou lidmate vir nuwe lidmate wanneer hulle by ons ontvang word? Watter stories vertel ons die graagste vir besoekers … of bly ons maar eerder stil?

As ons antwoorde op hierdie vrae moet gee sal ons dalk ‘n lekker skindersessie begin. Die maklikste stories om te vertel is seker om die eienaardighede van die dominee en wat ek dink van sy prediking en huisbesoek uit te saai.

 Tweede op die lys is stories oor die kerkraad en mense wat voorsit in die kerk, maar ook kan voor-vloek by die werk.

  

Met ‘n ernstiger probeerslag sal ons darem kan vertel van wors-maak vir ‘n basaar  ‘n geslaagde fondsinsameling, ‘n nuwe gemeentestruktuur, ‘n huweliksverykingsseminaar wat aangebied word, ‘n manne-en-hul-seuns kamp en (as ons die jaar gelukkig is) ‘n mooi Pinksterreeks. Iewers in die gemeente is daar ‘n paar bidders, en sendingvriende … maar ons is nie so heeltemal seker wat hulle doen nie. O ja, en in die briewekolomme van die publieke pers word gestry oor die kerk, gays en Jona-in-die vis, die lidmaatgetalle wat afneem en mense wat na ander kerke toe gaan.

As ons Handelinge mooi bekyk is die boek ‘n saambring van ‘n reeks stories oor die kerk. Dit is die stories wat destyds graag vertel is. Die stories is natuurlik Paas en Pinkster stories – want dit gaan deurentyd oor Jesus wat opgestaan het en in die gemeente leef deur sy Gees. Die stories word so vertel dat ons almal kan sien en weet dat die Here leef!

Baie opvallend in die reeks verhale is die bekeringstories … die bekering van 3000 mense uit ‘n kritiese skare, die histories vervreemde Samaritane, die wêreldreisiger uit Afrika, die kultuur-vreemde Kornelius … en (in ons teksgedeelte) die kerk-vyandige Saulus.

Die kerk leef van sulke bekeringstories, Die Here leef in bekeringstories. ‘n Gemeente wat nie meer bekeringstories het om te vertel nie, moet onrustig slaap. Sonder bekerings beteken dit tien teen een dat die kerk so aangepas het by die wêreld dat geen verandering meer nodig is nie.

 Sonder bekeringsstories gee ons die indruk dat dit glad nie meer belangrik is dat mense deur God geroep word nie. Kan daar hoegenaamd ‘n gemeente wees en sal daar ‘n kerk wees wat die toekoms oorleef as daar nie ‘n sensitiwiteit is vir mense wat ‘n behoefte het aan bekering – maar die mense self (en die lidmate) weet nie hoe nie?

Ons sal ‘n fout maak as ons dink alle bekerings lyk soos Paulus s’n. Bekering beteken nie noodwendig dat daar so ‘n gestoei of ‘n geworstel met God hoef te wees nie. Dit hoef nie te beteken dat daar ‘n geweldige bonatuurlike gebeurtenis hoef plaas te vind nie. Mense kom oor die eeue heen op verskillende en uiteenlopende manier tot God.

 Bekeringstories … volgens hierdie gedeelte en in die res van Handelinge  … is elemente van die volgende :

Eestens is dit SIEN-stories.

Paulus sien ‘n lig – met ‘n stem wat dit interpreteer. Sy medereisigers ‘sien’ nie.

Na duister ‘sien’ hy en ‘die skille val van sy oë af’ – met die hulp van Ananias.

Stories oor hoe mense ‘tot die lig kom’ (ek dink byvoorbeeld veral hier aan verskeie van ons lidmate wat byvoorbeeld die afgelope tyd begin insien het dat hulle op die verkeerde pad is, ek dink aan verskeie van ons mense vir wie dit al hoe duideliker geword het dat hulle nie besig is om God te verheerlik in hulle lewens nie) is die stories waarvan gemeentes leef. Dit is die stories wat vertel dat Jesus leef!

ROEPING-stories

Paulus se bekeringstorie word nie vertel omdat ‘n bekeringsverhaal so bekoorlik, aangrypend, sensasioneel of wonderlik is nie. Bekeringstories word vertel omdat dit roepingsverhale is. Iemand sien … iemand draai om … omdat die Here vir die persoon ‘n taak en opdrag het.

 Paulus kom tot bekering omdat die Here hom gekies en geroep het om die “heiden-apostel” te wees.Ons as gemeentelede moet die verhale vertel oor hoe ons bewus geraak het van take wat die Here aan ons toevertrou. Soms mag hierdie take ‘n radikale nuwe opsie wees, soms sal dit net ‘n aanpassing wees binne ons bestaande take en soms mag dit verhale wees waarin ons opnuut bewus geraak het van dieselfde taak waartoe ons lank gelede al geroep is. (Dink aan Paulus wat later in sy lewe weer hierdie bekeringsverhaal vertel!).

Ek dink veral hier aan mense in ons gemeente wat radikale besluit moes geneem het oor hulle loopbaankeuses, ‘n jongmens wat die roeping ontvang het om volgende jaar teologie te gaan studeer. Ek dink veral aan ouers wat aardskuddende besluite moes geneem het oor die toekoms van hulle kinders se opvoeding en toekomstige moontlike loopbane.

GEMEENTE-stories

Die klassieke bekeringsverhaal van Paulus is nie die verhaal van ‘n besondere individu wat uitstyg bo die gemiddelde weens die besondere karaktertrekke en wilskrag van die persoon nie.

 Paulus kan nie tot bekering kom sonder die gemeente – in dié geval verteenwoordig deur Ananias – se hulp en ondersteuning nie. Inteendeel die bekering van Paulus veroorsaak ook ‘n eiesoortige ‘bekering’ by Ananias.

 Bekeringsverhale word gemeente-stories omdat die gemeenskap van die gelowiges betrek word by ‘n bekering. Die gemeente help die bekeerling om te verstaan wat gebeur. Dit is ook reg dat ‘n bekeerling sy/haar roeping toets en help beoordeel deur medegelowiges te raadpleeg!

Daar is min dinge so wonderlik as om lidmate te hoor praat oor hoe daar lewe in hulle gemeente is … hoe mense wat in die duister was tot die lig kom … hoe mense hul lewe aanpas en beleef in terme van ‘n roeping van God en hoe gevestigde lidmate self ‘n soort bekering beleef om in te val met God se lewendmakende Gees.

Daar is egter min dinge so irriterend as mense stories dramatiseer en met ‘n stuk voorspelbaarheid vertel – omdat hulle voel hulle moet dit doen. Of as mense hierdie wonderlike verhale vertel terwyl die hoorder ‘n gevoel kry dat dit aangedik word.

Dit is nie nodig nie.

Wat nodig is, is dat ons oë sal oopgaan vir die lewe en werk van God in ons tyd en in ons mense se lewens. Waar God lewend maak, rigting gee, roep, stuur en ondersteun deur ‘n broer en suster. En as ons sien moet ons met vrymoedigheid vertel. En as ons hoor moet ons ander daarvan vertel. Besef vanoggend dat jou bekering, of nuwe toewyding aan God nie iets is wat jy vir jouself moet of kan hou nie. Vertel daarvan en wees jy tot seën van die Here se Kerk hier in die Gamtoos, tot aan die uithoeke van die aarde.

14 Julie 2013 Patensie

Oor vriendskap met uitgeworpenes

Matteus 9:9-13; 11:19

Aan jou vriende sal jy geken word. Hierdie spreekwoord is aan ons goed bekend, en daar is ‘n groot mate van waarheid in hierin. Dit is dan logies en reg dat ouers bekommerd is oor die vriendekring van hulle kinders. ‘n Verkeerde vriendekring kan jou kind se lewe negatief beinvloed en selfs verwoes. Met reg waak ouers oor die vriendekring waarbinne hulle kinders beweeg. Tog moet ons ook erken dat baie mense al hierdeur verontreg is en dat baie onreg gepleeg is onder die dekmantel van “verkeerde vriende”.

Wie was die vriende van Jesus? Met wie het Jesus geassosieer? Wat sê Matteus hieroor in sy evangelie? Dit is belangrik, juis omdat die evangelie van Matteus gerig is tot Christene uit die Jodendom. IN die Jodendom was jou vriendekring baie belangrik. Al was vryheid van assosiasie nie onbekend nie, was dit vir hulle van die grootste belang dat jy in die regte kringe moes beweeg. Jy moes jouself veral assosieer met mense uit jou eie stam en dan met ander wat uit minstens dieselfde sosiale klas as jy was. Daar was dan verdere duidelike bepalings met wie jy nie moes assosieer nie. Die “lys” is nogal opgestel deur veral die kerkleiers van die tyd.

So mag jy jouself nie assosieer met heidene nie; ook nie met melaatses of mense wat onrein is nie, dit wil sê mense wat op een of ander wyse verontreinig was. Dit het onder andere ingesluit vroue wat gemenstrueer het, mense wat in kontak met ‘n lyk of ander siekes was. Sulke mense moes vermy word. Sondaars was ook op die lys van verbode vriende. Sondaars was veral in die Matteus Evangelie, mense wat nie voldoen het aan die reinigingsritusse en ander bepalings van kerkleiers nie.

Jesus, so het Matteus tot hier beklemtoon, kom uit die geslag van Dawid. Hy kom uit die mees aristokratiese stam en geslag van Israel. Dit sou derhalwe verwag kon word dat Hy sou beweeg in die kring van die aristokrasie; die toplaag van die bevolking. In hoë kringe moes Hy beweeg. Dit word verder versterk deur die feit dat Matteus beklemtoon dat Jesus nie net uit die geslag van Dawid was nie, maar ook dat Hy die Seun van God is. Hy ìs die verwagte Messias. Die Koning van die Jode. Die Een wat Sy volk sou verlos.

Uit dit alles blyk dat verwag kon word dat jesus Homself sou assosieer met die invloedrykes en die belangrikes.

Die Evangelie begin dan deur te beklemtoon dat Jesus eer ontvang van die hoogste kringe. Dit was die geleerdes uit die Ooste; die aristokrasie van ander volke wat kom om aan Hom eer te bring. Hy tree op as Rabbi en as radikale Onderwyser onderrig Hy die skare op besondere wyse en toon so aan dat Hy die verwagte Messias kan wees. As Geneser toon Hy eweneens dat Hy die verwagte Messias kan wees. Hy is ‘n Persoon met buitengewone verstand, insig en mag. Die verwagting dat Hy die Messias is, word al sterker.

Reeds van die begin van Sy optrede, met Sy onderrig en met genesings, begin dit al deurskemer dat Jesus nie heeltemal inpas in die prentjie wat hulle vir hulself geteken het nie. Hy leer nie soos, en in ooreenkoms  met wat hulle destyds gehoor het nie. Hy wyk radikaal af van die standaard inhoud van onderrig en gee telkens radikale nuwe interpretasies.

Met Sy genesings, wend Hy  Hom tot diegene wat deur die gemeenskap verag is. Hy reik uit na die melaatse en raak hom aan. Dit was totaal verbode. Die melaatses moes buite die stad in afsondering bly. Met hulle mag geen mens kontak hê nie. Jy mag nie eers iets aanraak waaraan hulle geraak het nie. Jesus reik verder uit na vroue en raak vroue wat onrein was, aan. Ook dit was taboe gewees. Vroue het nie ‘n besondere ereplek beklee nie maar was redelik laag op die sosiale rangorde gewees.

Nou sou ons kon sê dat Jesus met die genesings uitreik na mense wat verag is of op die rand van sosiale lewe gestaan het en dat Hy met Sy optrede hulle teruggebring het in die sosiale kringe waartoe hulle eintlik behoort het. Kan ons hier werklik praat van vriendskap? Is dit nie maar net toevallige of kortstondige uitreike nie? Miskien was dit soms so, maar ons weet darem ook dat sommiges Jesus gevolg het en so deel geword het van Sy vriendekring. So weet ons van Maria Magdalene uit wie, volgens Lukas 8:2, sewe duiwels uitgegaan het, Jesus gevolg het tot die einde toe. Sy was van die weiniges wat met Sy kruisiging daar naby gestaan het en was die heel eerste persoon aan wie Jesus na Sy opstanding verskyn het. Dat daar ‘n noue verband tussen hulle was, kan nie ontken word nie. Sy, en talle van die ander vroue wat Jesus gevolg het, vir Sy dissipelsgesorg het en self ook deel van Sy noue veolgelingsgroep gevorm het, was mense met wie baie van die Jode in daardie tyd nie geassosieer wou gewees het nie.Trouens die kerkleiers van destyds het verwytend gesê dat Jesus met tollenaars en sondaars eet en  dat selfs prostitute in Sy gesleskap gesien is. Met minagting het hulle na die vriendekring van Jesus verwys.

Dit wat met die genesings al na vore kom, word hierna skerp uitgebou met die roeping van Matteus. Jesus gaan staan en roep Matteus om Hom te volg. Jesus neem die inisiatief, Hy is die een wat uitreik na Matteus. Hy knoop ‘n gesprek met hom aan, en rig ‘n versoek of uitnodiging tot Matteus. Jesus is die een wat ‘n vriendskapsband smee.

Wie was hierdie Matteus? Hy was ‘n tollenaar, en tollenaars was nou nie juis die mees gewildste mense nie, inteendeel. Tollenaars was in diens van die Romeinse owerheid gewees, en as sodanig was hulle klaar onpopulêr. Om hulle posisie nog slegter te maak, was dit algemene gebruik onder die tollenaars om buitensporige tolgelde te hef en die mense uit te buit. Daarby was hulle bekend as onderduims, wreed en geldgierig. Die Jode kon hulle eenvoudig nie verdra nie. Hulle is vir alle praktiese doeleindes uit die gemeenskap geban. Dis nou mense met wie jy jou nie ophou nie! Jesus roep Matteus nie net om Hom te volg nie, maar Hy gaan ook na sy huis toe en eet saam met Matteus  en sy vriende. Hiermee reik Hy dus nie net ‘n hand van hulp uit nie, maar ‘n hand van vriendskap. Iets wat nie tydelik van aard was nie, maar vriendskap wat tot met die dood sou bly staan.

Dit het tot spanning gelei en Jesus se beeld skade berokken. Die kerkleiers wil algou weet waarom die leermeester wat soveel aansien geniet het, so ‘n dom ding kan doen. Hoe kan Hy sy eie beeld so skade aandoen deur saam met tollenaars en sondaars te eet en te drink? Die spanning tussen Jesus en die kerkleiers word hierna net meer intens. Hierdie vriendskap, en die ander wat gevolg het, het daartoe gelei dat daar al groter spanning tussen Jesus en die mense in die hoë sosiale klas gekom het. Hy het hiermee die kerkleiers, die bekendes invloedrykes en meningsvormers van Hom vervreem. Van menslike perspektief gesien, moes Jesus ‘n duur prys betaal vir Sy vriendskap met die tollenaars en die sondaars.

Die kerkleiers was so kwaad oor die feit dat hierdie radikale Onderwyser en groot Geneesheer uit die stam van Dawid, die Man wat net dalk die Messias kon wees, Hom met sulke mense bevriend, dat hulle van Hom gesê het: “Kyk daar, ‘n vraat en ‘n wynsuiper, ‘n vriend van tollenaars en sondaars.” (Matt. 11:19). Dis die etiket wat hulle om Sy nek gehang het. Dit was een van die redes waarom daar altyd spanning was en hulle uiteindelik Sy dood gesoek het.

Is dit nie so dat daar nog altyd onderskeid getref is nie? Ons groep en ander groepe. Die geleerdes en die ongeleerdes, die rykes en die armes, die invloedrykes en onaansienlikes. Ons en hulle. Ons wil baie keer maar net in ons eie kringe beweeg. Ons kinders moet tog nie bevriend raak met  mense “laer” as ons nie. “Hoër”, ja maar net nie laer nie.

Soms sal ons darem uitreik na ander. Maar dan met so ‘n meerderwaardige neerbuig en solank dit net vir ‘n kort rukkie of spesifieke doelwit is. Solank werklike assosiasie en betrokkenheid nie ter sprake is nie. Hoe tragies. Dan is ons eintlik ook niks anders as Fariseërs nie. Skynheilige witgepleisterde grafte.

Jesus, die Seun van God was die Vriend van veragtes en uitgestotenes. Hy het nie Sy beginsels prysgegee nie. Hy het nie verval en sleg geword nie. Hy het ook nie in meerderwaardigheid neergedaal tot die vlak van Sy vriende nie. Inteendeel,Hy het hierdie veragte uitgeworpenes nog gedien en soms hulle voete ook nog gewas. Is hierdie gesindheid wat in Jesus was, ook ons s’n?

30 Junie 2013 Patensie

Die Here is by ons te midde van eensaamheid

Psalm 102

Psalm 102 is die gebed van ‘n eensame persoon toe dit met hom sleg gegaan het en sy hart uitgestort het. Dit is ‘n aangrypende en hartroerende Psalm. Dit is ‘n Psalm waarmee baie van ons kan identifiseer. Hierdie Psalm het vir elkeen van ons ‘n dudielike boodskap.

In verse 2-3 vind ons die noodkreet van iemand wat swaar gely het. “Here, luister tog na my gebed, hoor tog my geroep om hulp! Moet U tog nie afsydig van my hou noudat ek in nood is nie. Luister tog na my wanneer ek U aanroep, verhoor tog gou my gebed.” Hoor ons die dringendheid in hierdie noodkreet? Waarom smeek die digter so ernstig dat die Here op hom ag sal gee?

In verse 4-12 gee hy beskrywing van sy situasie. Hy is ernstig siek. Hy is seker daarvan dat sy einde baie naby is. Sy dae is besig om te verdwyn soos rook. Ons weet mos hoe gou rook in die lug verdwyn en mens dit nie meer kan sien nie. So is sy lewe ook besig om vinnig te verdwyn en dan sal daar niks meer sigbaar wees van sy lewe nie. Alle tekens dat hy hier was, sal dan weg wees. Is dit nie soos ons ook soms voel nie? Nie meer lank nie, dan is ek nie meer hier nie en sal ek vergeet word en sal niks oorbly van my lewe nie. Soos rook in die lug, sal my lewe en die herhinnering aan my bestaan verdwyn.

Die digter sê dit omdat hy ernstig siek was. Hy het hoë koors gehad. Sy liggam het gebrand soos vuur. Hy was uitgedroog soos gras. Sy eetlus het verdwyn en hy kon nie meer eet nie. Kos het vir hom soos as geproe. Hy het uitgeteer en was nog net vel en been. Daarby het hy verskriklikke pyn gehad. As hy iets wou drink het, het sy trane in die beker geval, en het dit wat hy gedrink  het na trane geproe. Sy fisiese lyding was baie erg. As gevolg van sy siekte, was hy eensaam. Sy emosionele lyding was net so erg gewees. Hy was baie eensaam. Hy voel soos ‘n pelikaan in die woestyn en soos ‘n uil tussen murasies. Nou is ‘n woestyn en murasie nie van die mooiste plekke op aarde nie. Dit versimboliseer mos dood en verwoesting, en dis juis daar waar die digter homself sien, en dan nog as’n eensame pelikaan en uil. Of as hy wakker word, voel hy soos ‘n eensmae voël op ‘n huis se dak. Is dit nie soms die ergste ervaring nie: om juis in tye van ernstige siekte nog eensaam ook te wees nie? In die Bybelse tyd is siekte soms gesien as die straf van die Here op sonde. Daarom is siektes dikwels verwerp.

In ons tyd met die suksessindroom wat so sterk is, word siekte soms gesien as mislukking en word siektes vermy. Baie siekes word eensaam omdat hulle mense se programme so vol gejaag na wind is dat hulle nie tyd het vir hulle wat siek is nie. Of ons weet nie wat om te sê of wat om te doen nie en voel selfbewus en vermy die siekes. Laat ons dit maar erken: baie mense wat siek is bitter eensaam. Die ervaring word versterk deur die feit dat die ernstige sieke se lewensruimte beperk word tot die siekbed en sy horisonne tot die kamer se mure. Uit die gejaag van die lewe, ervaar baie siekes ook tyd veel anders; minute voel soos ure en die dae baie lank. Vir die ernstig sieke is die emosionele lyding wat deur die afwesigheid van sy geliefdes veroorsaak word, soms net so erg as die fisiese lyding.

Geloof in die Here is geen warborg dat jy nie ook eensaam sal wees nie. Hoe baie mense is daar nie in die Kerk wat ook eensaam is nie? Die eensaamheid van die mense wat tussen ander is, is veel groter as die eensaamheid van iemand wat alleen is. Hoeveel is daar nie wat vandag moet uitroep: “Ek het niemand nie! Daar is niemand wat vir my omgee nie. Vriende het ek nie, my familie is te besig en het my eenkant toe geskuif. My bure wil my nie ken nie!” Dink maar aan al die eensames in ons gemeenskap: bejaardes, enkelouers, alleenlopers, kinders in kinderhuise, mense wat deur ‘n trauma in hulle dop gekruip het en so baie ander. Daar is mense wat eensaam is as gevolg van omstandighede soos die verlies van ‘n lewensmaat of egskeiding. Daar is eensames wat in eensaamheid verval het vanweë hulle persoonlikheid of hulle persepsie oor hullself. Mense wat nie maklik kommunikeer nie. Mense wat dink hulle is nie mooi of goed genoeg nie. Mense wat bang is om seer te kry. Mense wat hulle vertroue in ander verloor het. Mense wat deur ander verstoot en verwerp is. Daar is so baie mense in ons gemeenskap!

Die Psalmdigter ervaar nog ‘n dieper lyding: en dit op geestelike vlak. Hy voel dat God hom verwerp en weggegooi het. Dit is die dieptepunt van lyding. Hoe baie siekes voel nie ook so nie? Die Here het sy rug op my gedraai. Hy stel nie meer in my belang nie. Hy het my afgeskryf. Namate my kragte afneem en mense my verwerp, lyk dit mos asof die Here my verwerp en weggooi. Dit is ‘n verskriklikke belewenis!

Die Psalmis sê dat sy dae verdwyn soos rook. Sy dae is sinloos en leeg, en dit gaan sommer net verby. Hy sê ook dat die einde van sy lewe naby is, soos ‘n sakduwee wat lank geword het. Ons weet mos as skaduwees lank word, is dit ‘n teken van die naderende einde van die dag, en so voel hy ook. Hy is lewensmoeg, en sy lewe voel leeg en sinloos. Waarom lewe hy nog? Kan dit nie maar tot ‘n einde kom nie?

Is dit nie soos eensames baie keer voel nie? Waarom lewe ek? Wat is die sin en betekenis van my lewe? Ja, eensames sny hulle dikwels af van ander en onttrek hulself. Dit lei nie net tot ‘n verlies aan selfvertroue en ‘n negatiewe selfbeeld nie, maar ook tot apatie. Die eensame word apaties en het nie meer die drang om te leef en dinge te doen nie. Die eensame word passief en wil nie betrokke raak nie. Dit kan lei tot erge depressie.

Dit gebeur dat sommige eensames uit hulle eensaamheid probeer ontvlug deur hulle toevlug tot drank of dwelms te neem of deur losbandige verhoudings aan te knoop. Daar is ook ander wat dit probeer ontkom deur die najaag van sukses. Hulle werp hulle hart en siel in hulle werk en wil ten alle koste presteer om so hulle eensaamheid te oorbrug. Daar is ander wat altyd tussen mense wil wees om maar net te vind dat ook dit nie werk nie. Hulle woon al wat ‘n partytjie is by en jaag van die een plek na nie ander om maar net nie alleen te wil wees nie. Dit werk nie, maar vererger net die eensaamheid.

Wat kan ek doen? Die eerste stap wat geneem kan word, is om jou eensaamheid as gegewe te aanvaar. Maak vrede met jou eensaamheid. Nie in die sin dat jy dit as permanente gegewe aanvaar nie, maar dat jy aanvaar dat dit nou so is en dat jy iets daaraan kan doen. Jy bly tog in beheer en kan die situasie verander. Reik dan uit na ander. Werk aan jou kommunikasie vaardighede, kommunikeer met ander. Praat met mense. Dit mag aan die begin moeilik wees, maar met tyd word dit beter en makliker. Reik uit, nie om iets te kry nie, maar om iets te gee. Raak betrokke by ‘n groep. Hoe minder aktief mens is, hoe meer eensaam word jy.

Die Psalmis het in sy eensaamheid hom tot die Here gewend. Hy praat met die Here. Hy vestig sy hoop op die Here. Opvallend is dat die Psalmis sy hoop op die Here plaas vir die toekoms. Hy glo die Here het ‘n toekoms vir Sy volk en alle mense. Hierin stel hy vir ons ‘n voorbeeld: wend jou tot die Here in jou eensaamheid. Praat met Hom, Hy sal jou nooit alleen laat nie. Was Jesus dan nie van God verlate en totaal eensaam sodat ons tot God geneem om  nooit deur Hom verlaat te word nie? Eintlik is die gelowige nooit heeltemal eensaam nie. Die Here is altyd by ons. Met Hom kan ons die toekoms ingaan met vertroue. Dan het ons ‘n toekomsperspektief. Hy is by ons en sal altyd by ons wees. Omdat ons aan Hom behoort, en deel is van Sy kerk, is ons saam met ander. Ons het baie broers en susters. Ons is deel van ‘n wêreldwye skare van gelowiges wat almal die Here aanbid. Eintlik behoort daar dan mos nie eensames onder ons te wees nie...

16 Junie 2013 Patensie

Huishoudelike pligte

Psalm 128 en Kollosense 3:18-21

Gesonde gesinsverhoudings is van die allergrootste belang. In die gesin word die grondslag van alle verhoudings wat die kind later sal aangaan, gelê. Sielkundiges en sosioloë dink dat latere wanverhoudings en talle euwels hulle grondslag vind in swak gesinsverhoudings. So kan jeugmisdaad en euwels soos drank en dwelmmisbruik hulle oorsprong in swak gesinsverhoudings vind. En so sou ons kon voortgaan.

Ons kla dikwels oor die hoë misdaadsyfer...ondersoeke het getoon dat die oorgrote meerderheid persone in ons korrektiewe sentrums, of misdadigers in ons tronke, uit gebroke of disfunksionele huise kom. As ons dus iets wil doen om die misdaadvlaag om te keer of te verminder, moet ons nie alleen aandag gee aan die rehabilitasie van oortreders nie, maar veral aandag gee aan die heropbou van die gesinslewe in ons breë gemeenskap.

Nou is dit so dat die gesin, en elke gesinslid in ons tyd aan geweldige spanning onderworpe is. Die pa verkeer onder druk by sy werk; die ma by die huis of werk, die kinders by die skool en al die buitemuurse aktiwiteite. Almal kan so besig wees dat hulle nie meer bymekaar uitkom nie. Elkeen kan so in sy eie web vasgevang wees dat gesinsverhoudings verbrokkel.

In Psalm 128word die voorvereistes vir gesonde gesinsverhoudings uitgestippel. “Dit gaan goed met elkeen wat die Here dien en Sy wil doen” (v1). “Jou seuns is rondom jou tafel soos olyfboompies”(v3b).

 Ten gronde van ‘n gelukkige gesin lê geloof in God en diens aan die Here. Die gesin wat saam bid bly saamgebind.Geloof in God is die fondament van ‘n huis. Waar dit sterk is, is die huis stewig en kan die huis staande bly te midde van storms. Wee die ouers wat hulle kinders wil grootmaak sonder geloof.

 Nou is dit ook so dat nêrens in die Bybel ‘n belofte het dat dit altyd sal goedgaan met gelowiges en dus ook gelowige gesinne nie. Wat wel beloof word, is dat gelowiges te midde van storms kan weet dat die Here ons nooit oooit alleen sal laat nie. Hy is by ons selfs in tye van die grootste aanvegtings en storms. Hy dra ons deur krisis tye.

In Psalm 128 word die kinders van gelowiges vergelyk met olyfboompies. In die barre Palestina was ‘n olyfboom ‘n teken van seën. So is die kind ‘n seën van God: ‘n Kosbare genadegawe van die Here. Die olyfboom het gesorg vir olie wat in lampe gebruik is om lig te gee. So bring die kind lig en warmte. Verder was die olyfolie gebruik as medisyne; om verligting te bring waar wonde geslaan is. So is die kind salwend vir die geslane gees. Die olyfboom het bo-al olie voorsien wat by die offers van die Here gebruik is. So is die kind ‘n genadegawe van God tot diens aan God. Geseënd is die ouers wat die Here ken en dien en vir wie hulle kinders soos olyfboompies is.

Maar wat sê die Bybel oor die ouer-kind verhouding? Kom ons lig net drie aspekte uit. Die eerste aspek wat beklemtoon moet word is dat ouers tyd moet maak vir hulle kinders. Dit is alleen die ouer wat tyd maak vir sy kind wat sy kind kan lei en help in sy selfontdekking, in sy selfidentifisering en in sy eksperimentering. Markus 10:13-16 is aan ons welbekend. Toe ‘n klompie ma’s hulle kindertjies na Jesus gebring het, het die dissipels hulle probeer wegkeer. Waarskynlik was Jesus op hierdie tydstip baie moeg en uitgeput. Die dissipels het gedink hulle doen hulle plig deur die ma’s met hulle kindertjies van Jesus weg te hou, maar Jesus het hulle berispe. Hy maak tyd vir die kinders. Hy seën hulle. Hy maak tyd om Sy liefde vir hulle te toon en op hulle uit te giet.

Een van die grootste probleme van ons tyd is dat ouers nie tyd maak vir hulle kinders nie. So baie kinders kla dat hulle ouers so besig is en nooit genoeg tyd vir hulle het nie. Soms tree tieners op snaakse maniere op, juis omdat hulle op soek is na die aandag van hulle ouers. Hoeveel tyd spandeer ons daagliks met ons kinders? En as ons tyd met ons kinders spandeer, het hulle ons volle aandag en luister ons regtig na hulle? As kinders van die Here moet ons na die voorbeeld van Jesus tyd maak vir ons kinders. Al is ons moeg, al is ons besig. Ongeag die omstandighede waaronder ons ons bevind. Daar is bitter min dinge, indien enige, wat ‘n belangriker aanspraak op ons tyd het as ons kinders. Kom ons beklemtoon dit weer: ouers moet tyd maak vir hulle kinders. Dis nie iets wat sommer net gebeur nie. Ons moet aktief tyd skep en maak en tyd inruim in ons programme wat al te dikwels te oorlaai word.

‘n Tweede aspek wat sterk beklemtoon word in die Bybel is dat ouers hulle kinders moet lei en onderrig. In Deuteronomium 6:4-7 lees ons: “Hoor Israel, die Here onse God is die enige Here. Daarom moet jy die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met al jou krag. En hierdie woorde wat ek jou vandag beveel, moet in jou hart wees; en jy moet dit op jou kinders inskerp en daaroor praat as jy in jou huis sit en as jy oppad is en as jy gaan lê en as jy gaan opstaan.”

Die belangrikste opvoedingstaak van die ouer is om sy kind te leer om die Here lief te hê met sy hele wese. Ons mag dit nie maar aan die skool of kerk oorlaat om die kind te leer en te onderrig nie. Dit is ons voorreg as ouers. Die ander instansies kan eerder aanvullend en versterkend onderstreep en vaslê wat ons as ouers hulle leer. Die ouer moet sy kind met woord en daad; leer en lewe leer om te leef uit die krag van God tot eer van God. Wie dit nalaat, laat die kind struikel en van hulle het Jesus gesê dit sou beter wees dat ‘n meulsteen om hulle nekke gehang en hulle in die see gegooi word. Is ons elke dag besig om ons kinders te lei en te leer om die here te doen met hulle hele lewe?

‘n Derde aspek wat veral deur Paulus beklemtoon is, is dat ouers nie voortdurend negatief moet wees oor hulle kinders en hulle doen en late nie. In Efesiërs 6:4 lees ons: “Moenie julle kinders so behandel dat hulle opstandig word nie” en in Kolossense 3:21, “moenie gedurig by julle kinders fout soek dat hulle moedeloos word nie”.

Die ouers wat vanuit sy geloof in die Here, in die geloof die beginsels uitleef, sal ervaar dat hulle kinders hulle eer, soos die gebod van die Here eis. Ja, sal ervaar dat hulle kinders respek vir hulle het; hulle gehoorsaam en bo-al hulle oordeel met hulle kinderliefde. So sal gesinsverhoudings nie alleen verstewig nie, maar sal die Here bo-al gedien en verheerlik word...

9 Junie 2013 Patensie

Lukas 1:39-66

In hierdie gedeelte het ons te make met ‘n hele aantal dinge wat met twee swanger vroue gebeur het. Die een was die moeder van Johannes doper, Elisabet, en die ander is die moeder van Jesus Christus, Maria. Die dinge wat gebeur het wat in hierdie gedeelte beskryf is, vertel vir ons iets van die verwagting van hierdie vrouens en mense in hulle onmiddelike omgewing.

Nie net is die vrouens verwagtend met die babas in hulle moederskote nie maar daar is ook die realitieit in hulle van die feit dat daar groot dinge aan die gebeur is, nie net met hulle twee nie maar ook veral met die twee kinders wat hulle verwag. Nog voordat Elisabet vir Maria gesien het, gebeur daar ‘n ongewone ding met haar, naaamlik dat  toe sy die groet van Maria hoor, “het die kindjie in Elisabet se moederskoot beweeg, en sy is met die Heilige Gees vervul....” Elisabet het dus bewus geword van die Here se teenwoordigheid en Sy heerlikheid wat aan die kom was. Sy, en haar ongebore babatjie was onmiddelik aangeraak deur hierdie opgewonde verwagting. Dis dan ook baie besonders dat Johannes die Doper juis die een was wat Jesus vooruitgegaan het en mense vertel het van die Messias, Jesus Christus wat aan die kom was na hierdie wêreld. Dit was dus amper asof hy reeds in sy moeder se skoot nie kon stilbly nie , maar toe reeds beging “beweeg” het. Dit is asof hy toe reeds voor sy eie geboorte wou begin om te vertel van Jesus!

In ons moderne tyd maak baie ma’s nogal baie daarvan dat hulle hul babas positief kan beinvloed deur byvoorbeeld sagte of klassieke musiek te speel. Daarmee glo baie dat deur sulke dinge doelbewus te doen, hulle kan help om gesonde en byvoorbeeld slim babas in die wêreld in te bring. Ek wonder of dit amper iets soortgelyks was toe Elisabet ook hierdie  lofprysing oor Maria en die vrug van haar skoot, Jesus uitgeroep het....amper sodat Johannes dit toe al kon hoor.

 Wat ‘n wonderlike lofprysing is dit dan ook: “Geseënd is jy onder die vroue en geseënd is die vrug van jou moederskoot. Waaraan het ek dit te danke dat die moeder van my Here na my toe kom? Kyk, net toe die geluid van jou groet in my ore klink, het die kindjie in my beweeg. Gelukkig is sy wat glo dat in vervulling sal gaan wat die Here vir haar gesê het.”(Lukas 1:42-45)

 Maria se antwoord op hierdie loflied is besonders. Beide die vrouens het besef dat die kinders wat hulle sou baar besonders sou wees. Dat hierdie kinders anders as ander vrouens se kinders sou wees...

Maria besing die lof en die grootheid van die Here: “ Ek besing die grootheid van die Here, ek juig oor God, my Verlosser omdat Hy na my in my geringheid omgesien het....” Sy besef en erken dit ook so hier in haar loflied, dat die Here na haar omgesien het in haar geringheid. Sy haal die fokus bietjie van haarself af en skuif dit na daar waar dit hoort... op God.

Sy besef dat God iets groot in haar laat gebeur het. En tereg ook so, want die fokus in al ons danksegging moet mos op God wees, inteendeel, al ons fokus moet op God wees. Die wonderlike wete en besef dat Hy na ons ook omgesien het in ons geringheid....

In Elisabet se skoot was die groot Johannes die Doper, die een wat ‘n profeet van die Allerhoogste genoem sou word, want hy sou voor die Here uit gaan om Sy pad gereed te maak....” (Lukas 1:76). Rondom Elisabet en veral rondom Joahnnes se geboorte het daar verder wonderlike dinge gebeur...

 Nadat hulle hom besny het en al die ander dinge wat gepaard gegaan het met die nakoming van die godsdienstige vereistes wat gepaard gaan met die geboorte van ‘n gelowige, het Johannes se vader Sagaria sy spraak teruggekry, en hy het onmiddelik begin om vir God te loof en te prys. Ook Sagaria was bewus van die groot dinge waarmee God besig was in hulle lewens...

“Amal wat rondom hulle gewoon het, is met ontsag vervul, en in die hele bergstreek van Judea is daar baie gepraat oor al hierdie dinge....” Netso het dit ook met julle twee gebeur Liesl en Eddie. Netso ook het mense rondom julle agtergekom dat die Here ook na julle omgesien het in julle geringheid. Netso ook is ons almal met ontsag vervul saam met julle oor dit wat God in julle lewens laat gebeur het. Dit wat onmoontlik was, dit wat nooit ooit kon gebeur het nie, het toe weel gebeur. Liesl het swanger geword en God het vir julle ‘n pragtige gesonde kindjie gegee.

 Na ‘n geweldige tyd vol beproewing het God ons gebede geantwoord, en ‘n wonderwerk, ‘n besonderse kind aan julle kom gee... daarom is ons saam met julle ook vanoggend gevul met onstag, daarom is ons opnuut ook bewus van God wat vandag nog wonderwerke laat gebeur. Ons kan maar na mekaar toe draai en vir mekaar sê dat hierdie doopgeleentheid ‘n sigbare bewys is dat God nogsteeds in ons tyd wonderwerke laat gebeur.... en  verseker ons versugitnge van ons harte nie ongehoor laat verbygaan nie. Dat God genadig is, is ons belydenis vanoggend.

Netsoos ek netnou genoem het dat seker ma’s daarin glo om hul ongebore fetusse bloot te stel aan allerhande strelende klanke om hulle positief te beinvloed... is daar ook altyd grootmense wat partykeer ook wonder oor ‘n kleintjie of pasgebore babatjie. Ons hoor gereeld hoe mense ook vir mekaar se: “Foitog, ek wonder wat met die outjie eendag gaan gebeur”. So asof ons ons eie onsekerheid wil uitspreek oor die arme bloeitjie.

Dit klink ook baie soos die woorde van Lukas 1 :66b “Wat sal hierdie kindjie eendag word”. Hoe wonderlik is dit nie in die geval van ons Skrifgedeelte dat die kindjie op die ou ent groot en volwasse geword het en ‘n wonderlike getuie en profeet van God geword het...iemand wat sy lewe gegee het om Jesus te verkondig....

Dit herhinner my aan my eie doopteks Markus 3:31-35: “Sy moeder en Sy broers het toe gekom. Hulle het buite bly staan en ‘n boodskap na Hom toe gestuur om Hom te roep. ‘n Menigte mense het rondom Hom gesit. Hulle sê toe vir Hom: “Kyk u moeder en u broers en u susters daar buite soek U. Maar Hy sê vir hulle: “ Wie is my moeder en my broers?” Hy het die mense aangekyk wat in’n kring om Hom sit en gesê: “Hier is my moeder en my broers! Elkeen wat die wil van God doen, is my broer en my suster en my moeder.”

Met hierdie teks op my doop, het die predikant mos nie geweet wat van my sou word nie. Hoe kon hy ooit raai dat ek vandag hier sou staan  en met julle so oor God en Sy liefde sou praat. Niemand sou dit kon weet dat dit my lewe sou wees tot vandag toe nie! Netso in die geval van klein Edward Dawson... weet ons niks van sy toekomsplanne af nie. Ons kan maar net wonder oor waar hy homself byvoorbeeld oor 36 jaar sal bevind. Maar een ding is seker in my lewe...dieselfde ding wat seker is van elkeen van ons lewens, dieselfde is veral ook seker van klein Edward Dawson Ferreira.... die laaste woorde van Lukas 1:66 is van toepassing: “Dit was duidelik dat die Here by hom was.”

2 Junie 2013 Patensie

Leef tog ‘n bietjie meer beskeie

Lukas 12:13-21

Gierigheid en hebsug is sonde. Ons leef in ‘n meterialistiese en tot ‘n mate in ‘n hebsugtige wêreld. Baie mense se lewens word oorheers  deur die smag na rykdom. Miskien neem hebsug in ons tyd groter afmetings aan as tevore. Oral word besittings voorgehou as dit wat die lewe die moeite werd maak. Dis asof baie mense  ook daartoe neig om ‘n al te groot waarde aan materiële besittings toe te ken. Dikwels word mense beoordeel aan die hand van hulle besittings.

In hierdie gedeelte waarsku Jesus teen hebsug: “Pasop en wees op julle hoede vir gierigheid, want iemand se lewe bestaan nie uit die oorvloed van sy besittings nie.”

Soos met alle gedeeltes in die Bybel, is dit nodig om ook hierdie woorde in konteks te verstaan. Die gedeelte kom uit die Evangelie van Lukas. Daar kan aanvaar word dat die skrywer van hierdie Evangelie ‘n medikus was. Dit is dan geen wonder dat hy ‘n besondere belangstelling toon in mense wat siek was en dat ons in hierdie Evangelie meer lees van genesings as in enige van die ander Evangelies nie. Verder toon hy besondere empatie met die mense wat op die kantlyn gestaan het en dalk deur die gemeenskap eenkant toe gestoot en geminag is, soos vroue, weduwees en weeskinders, slawe en so aan.

 Die Evangelie van Lukas is in die eerste plek gerig aan Christene uit die Romeinse Ryk wat nie tradisioneel tot die volk van die Here behoort het nie. Daarom word besondere klem gelê op die feit dat Jesus vir alle mense gekom het en dat Sy verlossing vir almal, ongeag hulle herkoms is. Dit is verder so dat die Christene vir wie Lukas sy Evangelie skryf, nie baie welvarend was nie. Trouens, hulle was arm en het geworstel om kop bo water te hou. Tog was daar ook mense in die kerk met wie dit beter gegaan het en soos dit nou maar eenmaal gaan, het daar spanning in die kerk ontstaan tussen rykes en die armes. Hierby moet ons onthou dat daar ‘n siening was dat rykdom ‘n teken van die seën van die Here was, en dat armoede en teenspeod aanduidings van die straf van die Here was.  In die Lukas Evangelie lees ons ook meer oor geluk, dankbaarheid en lofprysing as in enige van die ander Evangelies.

In Lukas 12 lees ons van ‘n man wat in verband met sy erfenis deur sy gierige broer bedreig is. Volgens die gebruike van daardie tyd kon hy ‘n skrifgeleerde inroep om as regter of boedelberedder op te tree. Noudat hy van Jesus gehoor het, wend die man hom tot Jesus en lê hy sy probleem voor Jesus. Jesus weier egter om as regter of boedelberederaar in die saak op te tree. Maar Hy rig ‘n baie duidelike waarskuwing waardeur beide die broers tot selfondersoek opgeroep word en opgeroep word om die saak reg te stel.

Jesus waarsku teen gierigheid. Dit doen Hy op dubbelsinnige wyse: Pas op vir gierigheid: wees op julle hoede vir hebsug. Daarmee sê Jesus dat hebsug ‘n gevaar is wat as’tware steeds latent aanwesig is; iets is waarvoor die mens moet oppas en op sy hoede wees. Want die mens kan so maklik in hebsug verval en daarin verstrengel raak. Hebsug is vir die mens soos ‘n spinnerak vir ‘n insek, as hy nie oppas en op sy hoede is nie, word hy vasgevang en in die geworstel en geskarrel word hy al hoe vaster vasgevang totdat hy sterwe.

Jesus motiveer Sy waarskuwing as Hy sê: want iemand se lewe is nie afhanklik van die oorvloed van sy besittings nie. Ware rykdom kan nie verkry word deur die bymekaarmaak van aardse skatte en besittings en rykdom nie. Wie in die waan leef dat dit die geval is, het nog nooit ware rykdom leer ken nie. Om dit te illustreer het Jesus ‘n gelykenis vertel, die verhaal van ‘n man wie se grond goeie oeste opgelewer het. Op grond hiervan besluit die man om sy ou skure af te breek en groter skure te bou.

Dit lyk op die oog af na goeie voorsorg. Maar ons vind in hierdie man geen dankbaarheid teenoor die Here nie. Hy bely nie dankbaar dat die Here reën en vrugbaarheid geskenk het nie. Nee, hy sien die goeie oes en inkomste as die gevolg van sy eie prestasie, en daarom vind ons by hom ook geen mededeelsaamheid nie. Hy is nie bereid om ook iets te gee vir hulle wat nie het nie...by hom vind ons slegs selfverheffing en selfsugtigheid. Die motief vir sy daad is dan ook selfgenot, want hy sê vir homself: mens, jy het baie goed weggesit vir baie jare, hou op met werk: eet, drink en leef lekker. Hierdie man wou ryk wees en het daarin geslaag, sodat hy dit in sy selfsug kon geniet.

Teenoor hierdie selfgesprek staan die spreke van God. Daardeur kom ‘n enorme fout in hierdie man se redenasie na vore. Want God sê: Jou dwaas, vannag nog sal jou lewe van jou opgeëis word, en wie kry dan alles wat jy bymekaargemaak het? Juis Hy met wie geen rekening gehou is nie, heers oor alles, ook oor die lewe van die dwaas ryk man. Hy was ‘n dwaas, nie omdat hy nie genoeg verstand het nie, maar omdat hy sy verstand verkeerd gebruik het. Hy kón boer, hy kón skure bou, hy kón geld maak. Maar hy het God vergeet. Dit laat mens dink aan die Woord van Openbaring 3:17: “Julle sê ons is ryk, skatryk, en ons het niks meer nodig nie, en julle weet nie dat julle ellendig en beklaenswaardig is nie, arm, blind en kaal.”

Dwaas is die mens wat reken dat die rykdom van die lewe geleë is in die materiële besittings. Daarom sluit Jesus Sy gelykenis af met die ernstige woorde: “So gaan dit met hom wat vir homself skatte vergader en nie ryk is by God nie. Ware rykdom is geleë in rykdom by God.

Wat beteken dit om ryk by God te wees? Dit beteken om te deel in die rykdom van God. En God is ryk. Die ganse skepping is Sy ryk, die son die maan en die sterre behoort aan hom, die hele aarde die plante en al die diere behoort alles aan Hom. Dit is Syne en Hy het dit alles gemaak... en nou leen Hy hierdie koninkryk aan die mens sodat die mens in die koninkryk van God sy lewensruimte kan vind. Behoort ons dan nie veel meer rondom ons te kyk en die Here te dank vir die skepping en die natuur nie? Is ons nie ryklik bevoorreg om in hierdie wonderlike heelal te kan leef nie?

God se rykdom omvat veel meer as net die skepping en die heelal. Want God is ook in Sy wese ryk, want Hy is die liefdevolle, die genadige, die barmhartige, die Een wat vergewe en verlos; wat help en gee. Hy is die Lig en die wysheid en die Lewe; Hy is die liefde! Hoe wonderlik bevoorreg is ons nie om in ‘n lewende verhouding met die lewende Here te kan leef nie. Ons verhouding met ons hemelse vader maak ons oneindig ryk...ongeag van wat ons besit...

Om in God ryk te wees beteken om te deel in die rykdom van God. Maar hoe? Van nature is die mens op homself en sy eie behoeftes gerig, soos hierdie ryk man. Maar Jesus het gekom om ons te verlos en te herskep. En deur Jesus word ons deur die Vader aangeneem as Sy kinders. So word ons erfgename van Sy koninkryk. In Jesus begryp ons ons plek in hierdie wêreld van God. Maar Jesus herskep ook die beeld van God in ons as Hy ons Sy liefde en Sy genade skenk, sodat ons ook kan vergewe, ook kan help en ook kan gee...

En dan as ons sterf, sal gesê kan word dat die belangrikste vir ons nie was om vir onsself ‘n koninkryk te bou nie, maar om betrokke te wees in die koninkryk van God. Nie om ons te verheug in eie rykdom of om ons aardse plesier te kon geniet nie. Maar om ons te verheug in die onbegryplike rykdom van God’s genade....