13 April 2014 Patensie

Aan die kruis het Jesus omgegee en oorgegee

Johannes 19:17-27, Lukas 23:44-49

Op Goeie Vrydag, staan ons in die gees aan die voet van die kruis op Golgota. Dan dink ons in die eerste plek aan Jesus, ons Verlosser wat Sy lewe afgelê het om ons van sonde te verlos. In die gedeeltes wat ons gelees het, vind ons ook ‘n ander klem: Jesus as Seun. Terwyl Jesus aan die kruis hang en besig is om te sterf, praat Hy met Sy moeder en met Sy Vader.

Die kruisdood was ‘n verskriklikke dood, ‘n stadige dood wat voorafgegaan word deur baie pyn, en vreeslike lyding. Om aan jou hande en voete te hang totdat jy sterf, kan nie maklik wees nie. As Jesus aan die kruis hang en Sy kragte uit Hom uitvloei en Sy einde nader kom, dink Hy nie aan Homself nie. Hy is nie so vasgevang in Sy eie pyn en lyding dat Hy alles en almal vergeet nie. Hy sien Maria aan die voet van die kruis staan.

Vir Maria moes hierdie ure seker die verskriklikste ure van haar lewe gewees het. Haar lyding moes intens gewees het. Om ‘n kind te sien sterf, is al byna ondraaglik swaar. Om jou Seun só te sien sterf is nog baie erger. Vir Maria moes dit nog swaarder gewees het, want het die engel nie voor Sy geboorte aan haar gesê dat Hy die Seun van God is nie? Het sy nie nog altyd geglo dat Hy die volk sal verlos nie? En nou? Nou hang Hy aan die kruis. Is Hy besig om die dood van ‘n vervloekte te sterf? Buite die stad. Terwyl die mense Hom bespot. Hoe kan dit tog? Nee, dit kan nie moontlik wees nie. En tog gebeur dit. Haar pyn was anders as die fisiese doodspyn van Jesus... Maria was inderdaad ‘n stukkende, gebroke ma.

Jesus sien Sy ma. Hy merk haar smart en lyding op. Hy reik uit na haar, al is Sy krag min en Sy lyding groot. Hy sien om na haar. Selfs Sy sterwensuur het Jesus omgegee. Hy sê vir haar: “Vrou daar is u seun.” As Hy haar as “vrou” aanspreek, is dit ‘n vorm van eerbied en respek. In daardie tyd het vrouens nie hulle mans op die naam aangespreek nie, maar as “my heer” of “my man”. Jesus ag sy ma hoog. Hy spreek haar met eerbied en respek aan.

Jesus dra Maria aan die sorg van Johannes op. Hy sê ook vir Johannes dat hy na Maria moet omsien. Dit is mos die verantwoordelikheid van ‘n seun om sy ouers te sorg. Jesus kom Sy verantwoordelikheid na, selfs in Sy sterwensuur. Hy gee om. Ons weet dat Maria ook ander kinders gehad het, maar hyself dra sorg dat Sy ma versorg sal wees na Sy dood.

Hierdie uitreik van Jesus na Maria, is tekenend van Sy uitreik na ons. Hy het aan die kruis gesterf juis omdat Hy vir ons omgee. Hy sterf, sodat Hy kan sorg vir ons. Jesus stel hier vir ons ‘n besonderse voorbeel: om vir ons ouers te sorg. Oms selfs te midde van eie pyn en lyding uit te reik na ons ouers en sorg te dra dat dit met hulle goed gaan. Hoe tragies is nie dat baie bejaardes moet kla dat hulle kinders nie meer omgee nie. Hulle is te besig, te selfgerig. Hulle eie belange weeg te swaar. Hulle sit te gefokus op hulself. Ons behoort die voorbeeld van Jesus in so ‘n mate te volg en om te gee vir ons ouers, ongeag die omstandighede waaronder ons verkeer. Deur dit te doen, sal ons wys dat die gesindheid van Jesus ook in ons is.

Aan die kruis rig Jesus Hom ook tot Sy Vader. Die intieme en nou verhouding tussen Jesus en Sy Vader, kom veral in die tyd pas voor die kruisiging en aan die kruis na vore. Eers lees ons in Johannes 17 hoe Jesus inig en lank bid. Hy tree in ‘n ernstige gesprek met Sy Vader. In hierdie gebed bid Hy veral vir Sy navolgers. Daarna lees ons in Matteus 26:36-46 van Jesus se ernstige gebede in Getsemane. Daar bid Hy nie vir ander nie, maar dat die beker by Hom verby moet gaan as dit die wil van God is. Hy is doodsbenoud, en Hy pleit by Sy Vader: “Laat hierdie beker by my verbygaan. Aan die kruis roep Hy tweemaal na Sy Vader. Die eerste keer roep Hy: “Eli, Eli, lama sabagtani – My God My God waarom het U my verlaat. Dis ‘n byna desperate en verwytende roep. Aan die kruis is Hy  die volkome verlatene, Hy is van God en mens verlate. Hy hang aan die kruis – tussen hemel en aarde. Volkome alleen. So gaan Hy sterf.

Jesus se laaste woorde is volgens Lukas 23:46 aan Sy Vader gerig. “...en Jesus het met ‘n groot stem uitgeroep en gesê: Vader, in U hande gee Ek My Gees oor! En toe Hy dit gesê het, blaas Hy die laaste asem uit.” Jesus gee Homself  volkome oor aan Sy Vader. Sy laaste woorde getuig van vertroue, berusting, volkome afhankilkheid en prysgawe. Sy stryd het Hy gestry. Sy werk is afgehandel, en nou gee Hy Homself oor aan Sy Vader. Dan blaas Hy Sy laaste asem uit. Met Sy Gees toevertrou aan Sy Vader, sterf Hy. Jesus wys ook hierin vir ons die pad aan. Staan ons ook in so ‘n noue en intieme verhouding met ons Hemelse vader? Volg ons die voorbeeld van Jesus na om vir ander in te tree in gebed, soos Jesus in Johannes 17 gedoen het?

Ons kan ook, soos Jesus met ons Vader worstel as dinge moeilik raak. Ons mag maar bid dat die beker by ons verbygaan. In benoudheid mag ons ook pleit dat ons Vader dinge moet laat anders verloop. Maar dan moet ons altyd netsoos Jesus byvoeg: As dit U wil is . As dinge werklik erg word, kan ons ook uitroep: “My God, my God waarom het U my verlaat? Waarom Here? Waarom laat U toe dat hierdie dinge met my moet gebeur?” Waarom gryp U nie in nie? Soos Habakuk lank gelede en soos Jeremia kan ons met ons vrae na ons Vader gaan. Soos klein kindertjies soms op die bors van hulle pa’s slaan, kan ons ook maar.

Maar bo-al moet ons ook soos Jesus ons volkome oorgee aan ons Vader. Jesus het juis aan die kruis gesterf sodat ons kan oorgee aan ons Vader. Dit is die kernvraag waarmee ons gekonfronteer word: Het ons al volkome oorgegee aan ons Vader? As dit nie die geval is nie, is ons lewe nog ‘n soeke in die donker, ‘n sinlose bestaan wat op niks uitlloop; ‘n lewe op na nêrens... Dis juis as ons oorgee aan ons Vader dat ons met Hom kan praat en by Hom kan pleit vir ander; met Hom kan worstel en na Hom kan roep in tye van nood en pyn en lyding.

Jesus het aan die kruis omgegee, en Homself oorgegee....

6 April 2014 Patensie

As God jou verlaat....

Psalm 22

Van God en mens verlate! Wat ‘n verskriklikke lot is dit nie! Ons voel ietwat verleë as ons die eerste woorde van die Psalm lees: “My God, my God, waarom het U my verlaat en bly U ver as ek roep? Dit klink mos na ‘n verwyt aan God. Kan ‘n mens so voel en so praat? Die digter het. Jesus het. So baie het al sedertdien, en vandag is daar ook soveel gelowiges wat nog so roep. Ons mag maar vir God sê hoe ons voel. Ons hoef nie te probeer om voor te gee dat dit goed gaan as dit nie die geval is nie. Juis die gelowige wat in ‘n lewende verhouding met die lewende Here leef, het die vrymoedigheid om vir God te sê wat diep in ons omgaan.

Die Psalmdigter het in nood verkeer. Hy sê dat die nood en krisis naby is, en dat ‘n wreedaardige klomp mense hom omsingel het. Soos verskeurende, brullende leeus storm hulle met oop bekke op hom af. Soos honde omsingel hulle hom. ‘n Bende misdadigers het op hom toegesak, sy hande en voete vasgebind en hom beroof. Hulle het selfs sy klere uitgetrek en terwyl hy kaal gelê het, het hulle spottend en arrogant sy klere verdeel en lootjies getrek oor sy mantel. Hy was die prooi van ‘n geweldige rooftog. Terwyl dit met hom gebeur, steur niemand hulle aan hom nie. Niemand kom hom tot hulp nie. Niemand wil betrokke raak nie.

Is dit nie wat so baie nog beleef nie? In ons tyd word so baie beroof. Mense word wreed aangeval, vroue word verkrag, boere word vermoor, bejaardes word die prooi van ongekende wreedheid, roof en diefstal word algemeen, ons rig al hoe hoër veiligheidsheinings op en sluit onsself al hoe meer toe; mense wil nie meer uitgaan nie. Die tragiese is dat ons onbetrokke word.

Mense sien nie meer die nood van ander raak nie, ons kies om nie betrokke te wil raak nie. Ons loop gerieflikheidshalwe die ander kant verby of kyk weg as ons dit sien. Ons wil nie betrokke raak nie, en daar word dikwels baie redes hiervoor aangevoer wat met die eerste oogopslag nogal logies klink... maar die vraag is eintlik of ons iemand in nood alleen kan los? Vandag is daar baie van ons wat kan identifiseer met die klag van die psalmdigter omdat ons ook al deur die meul is. Die ergste is nie dat sy mede geloofsgenote en bure en familie nie betrokke wil raak nie. Hulle is tog inderdaad op negatiewe wyse aktief betrokke. Hulle reik nie ‘n helpende hand uit nie, maar bespot hom. Hulle verag hom, en almal wat hom sien spot met hom. Hulle steek vir hom tong uit. Hulle maak allerlei sarkastiese opmerkings. In plaas van om self betrokke te raak sê hulle : “Laat dit aan die Here oor. Laat Hom red, laat Hom bevry as Hy dan so baie van Hom hou.” Mens wonder wat die ergste is: die aanval van die wrede misdadigers of die verwerping deur die mense wat eintlik so na aan hom was. Voel jy ook dalk so? Hoe baie kan nie anders as om met die Psalmdigter saam te stem nie. Dit maak nog seerder as die aanval en rooftog en nood waardeur jy is. Lank na die tyd sien jy nog die gesigte wat jou verwerp en gespot het. Hoor jy nog die skinderstories weerklink. Ervaar jy nog die smart, my eie mense, my mede kerklidmate het in die uur van nood die rug op my gedraai en my lyding verdiep deur hulle woorde en dade.

Geen wonder dat die digter ‘n ernstige selfbeeld probleem gehad het nie. Hy sê hy is ‘n wurm. Iets wat mens met minagting behandel en so maklik doodmaak. Hy is ‘n potskerf. ‘n Nuttelose voorwerp wat net goed is om jouself mee te krap. Potskerwe wat ‘n irritasie is en weggegooi word. Mens kan dit begryp. As jy verneder en verwerp is, is dit bitter moeilik om nie aan jouself te twyfel nie. Dit raak so maklik om te dink dat jy niks werd is nie. Almal wat al die paadjie geloop het, sal dit beaam. Hoe baie voel nie vandag so nie? As gevolg van die krisis en verwerping en in die rug steek is daar vandag talle wat diep seergekry het en worstel met ‘n negatiewe selfbeeld, wat nog verder versleg namate die persone hulleself onttrek.

Die dieptepunt van die lyding vind ons egter in die openingswoorde: “my God, my God waarom het U my verlaat en bly U ver as ek om hulp roep?” Die dieptepunt van lyding is die ervaring dat God afwesig is. Dat Hy nie hoor as ons roep en dat Hy ons verlaat. Dit is miskien juis so omdat dit indruis teen alles wat ons van God glo. Is Hy dan nie die Alomteenwoordige Here nie? Is Hy nie die Een wat beloof het dat Hy ons nooit in die steek sal laat nie? Het Hy nie beloof dat Hy by ons sal wees as ons deur die diep waters moet gaan nie? Het Hy nie belowe om te hoor as ons in nood tot Hom roep nie? Is God dan nie ‘n God van liefde nie? Hoe kan Hy ons dan so in die steek laat?

 Die digter vra dit en sê dat hy  dag en na nag na die Here roep, maar die Here hoor niks nie! God is weg. Dit moet sekere die dieptepunt van lyding wees. Mens kan dit nog probeer verwerk dat ander jou ellende aandoen en laat ly. Mens kan dalk nog probeer verstaan hoekom mense wat eintlik na aan jou behoort te wees jou in die steek laat en teen jou draai. Maar kan mens dit verwerk as God jou verlaat?  Het die lewe dan nog hoegenaamd nog enige sin? Nee, dan word alles donker.

So het Jesus ook aan die kruis uitgeroep: “My God my God, waarom het U my verlaat?” Dit kan ons nie net verstaan nie. God van God verlate. Die Vader verlaat die Seun in sy sterwensuur. Ek kan dit nie begryp nie. Tog is dit so. Waar die Psalmdigter en ons dit so ervaar, was dit in Jesus se geval werklik so. Hoe diep was Sy lyding nie. Die vyand het Hom omsingel soos leeus, soos honde het hulle op Hom toegesak. Hulle het Hom mishandel...Hy is deur almal  verlaat, selfs Sy dissipels het gevlog. Hy is bespot, en deur God verlaat. Hy weet dus wat ons deurmaak, want dis ook die pad wat Hy geloop het, net veel dieper en erger as ons. Hy  het die pad uit eie keuse geloop terwille van ons. En dit is dan mos die boodkskap van Paasfees...en die hele Nuwe Testament!

Ten spyte van die lyding en die feit dat die digter meen dat God hom verlaat het, roep hy nogsteeds na God. Pleit hy steeds dat God moet hoor en help. Noem hy nogsteeds vir God: my God en Bron van my krag. Hy sê te midde van alles dat hy in die sorg van die Here is sedert sy geboorte. Hy is nog die gelowige wat aan God wil vashou en smeek dat God hom sal vashou. Hierin stel die digter vir ons die voorbeeld: ons moet ten spyte van alles, ja al lyk dit asof God ons verlaat het, aan Hom bly vashou en bly smeek: Here wees my genadig, bly by my; help my!

Die geloof van die Psamldigter was nie tevergeefs nie. In verse 22 en 23 lees ons mos: “U het my gebed verhoor!” God hoor en doen. Hy is immers die lewende Here. Op Sy tyd verander Hy die lot. Dan sing die Psalmdigter en roep hy ander op om tot eer van die Here te sing. Let op dat hy nie die ander verwyt vir die feit dat hulle hom in die steek gelaat het en bespot het nie. Hy kyk nie meer terug nie. Hy juig en vra dat almal in sy vreugde moet deel. Netso moet ons ook vanoggend juig en bly wees, prys die Here en aanbid Hom omdat Hy getrou bly, die God van liefde is en op Sy tyd vir ons elkeen uitkoms sal gee. Hieraan kan ons vashou. Al voel ons nog dat dit nag is en voel ons verlate, kan ons weet: Jesus was van God verlate sodat ons nooit deur Hom verlaat sal word nie. Deur Sy Heilige Gees is Hy hier. Hy reik Sy Redderhand uit en sal ons beskerm. Daarom kan ons selfs in die donkerste nag sing tot Sy eer. 

23 Maart 2014 Patensie

DIE DOOP VERTEL ‘N WONDERLIKE STORIE/ nie soos ons president se storie nie!

Gal 3:21-29 (:26,27)

Ben Hooper was ‘n buite-egtelike kind. Hy is as gevolg daarvan deur ander gespot en verstoot. Daar is baie geskinder oor wie sy pa was. Niemand by die skool wou met hom maats wees nie en pouses het hy maar eenkant bly staan...

Toe kom daar ‘n nuwe predikant en Ben het ‘n paar van sy dienste gaan bywoon. Die dominee het hom opgemerk en hom die vraag wat hy altyd gevrees het, gevra: “Wie se kind is jy?” Toe die dominee agterkom dat die vraag hom ongemaklik maak, het hy geglimlag en gesê: “Ek weet wie se kind jy is. Die familietrekke is duidelik. Jy is ‘n kind van God! Sorg dat jy daarvolgens leef.” En Ben het. Hy het later die goewerneur van die Amerikaanse staat Tennessee geword

(1911-1915).

1. DIE SUIGELINGDOOP VERTEL VAN GOD SE GENADE

Ons het vanoggend ‘n klein ou babatjie van net ‘n paar maande oud gedoop. Daar is mense wat sê dis onsinnig om babas te doop, want die kind verstaan nie wat aangaan nie. Die kinderdoop vertel egter net so ‘n mooi en nog mooier storie as Ben Hooper s’n. Dit vertel dat toe ek ‘n niemand (nobody) – ‘n baba – was, was daar Iemand wat

gedink het ek is ‘n iemand(somebody). Toe ek ‘n baba was en niks verstaan het en niks verdien het en niks eers kon belowe nie, het God na my gekom en gesê: “Ek wil vir jou ‘n God wees, wees jy vir My ‘n kind.” Ek kon eers heelwat later daarop antwoord, maar VOOR ek dit gedoen het, het God al gedink ek is spesiaal. Voor ek

vir God kon kies, het God al vir my gekies. Dis GENADE – onbeskryflik groot. Soos ons gesing het:

“In genade, groot en ryk,

Bou U, Heer, u konininkryk.

Voordat ek kon kies, kon vra,

Het u Seun my vloek gedra.

Ek kon vind: U’t my gekry

Voor ek nog my skuld bely.” (Lied 190:2)

Dis die storie van die kinderdoop. Sê dan maar dis onsinnig, want genade maak nie sin nie. God se liefde vir sondaars maak nie sin nie. Niemand kan dit verstaan of verklaar nie. Ons kan dit maar net glo, net aanneem!

Het JY dit al gedoen? God se genade en liefde aangeneem?

2. DIT VERTEL WIE GOD Sê DAT ONS IS

Sommige van ons het dalk die fliek The Cider House Rules gesien. Dit speel af in St Cloud, ‘n hospitaal en kinderhuis. Die dokter wat daar in beheer staan, het die kinders

elke aand gegroet met die woorde: “Good night, you princes of Maine, you kings of New England.” Al het hulle nie mooi verstaan wat dit beteken nie, het dit hulle ‘n identiteit, ‘n gevoel van belangrikheid gegee. Hulle is nie weggooikinders nie. Nee, hulle is “princes of Maine” en “kings of New England”. By die doop sê God: “Jy is nie sommer maar net jy nie. Jy is ‘n prins … prinses …die kind van ‘n Koning.” Hoe sing Jan de Wet en die Loflaaities: “My Pa is ‘n Koning en ek is sy kind…!” Wanneer een van die kinders – sê nou maar sy naam was Homer Wells – die kinderhuis verlaat het, het die dokter en sy personeel daardie aand by die kinders ‘n

slaaptydgesegde gehad: “Let us be happy for Homer Wells. Homer has found a family. Good night Homer.” Homer het ‘n tuiste gevind. Laat ons saam met hom bly wees, want dit was die behoefte van al daardie kinders – om deel van ‘n gesin te wees.

Met die doop het ons deel van ‘n ander gesin geword… God s’n. “Let us be happy for (Edith vander Watt). (Edith) has found a new family.”

3. DIT VERTEL VAN GOD SE VERGIFFENIS

Die doop vertel ons ook die storie dat God ons sondes vergewe. Ja, ook babas het vergiffenis nodig! Dit sê vir ons daar is vergiffenis beskikbaar. Soos wat water jou van buite skoon was, net so herinner die doopwater jou aan God wat jou wil en kan skoon was van binne. 1 Joh 1:6,7 “As ons beweer dat ons aan Hom deel het, en ons

lewe in die duisternis, lieg ons en handel ons nie volgens die waarheid nie. Maar as ons in in die lig lewe soos Hy in die lig is, het ons met mekaar deel aan dieselfde gemeenskap en reinig die bloed van Jesus, sy Seun, ons van elke sonde.” Die water by

die doop is die teken van die bloed.

4. DIT IS ‘N TROOSVOLLE STORIE

Die doop is ook ‘n troos in tye van moeilikheid en twyfel. Ons sing “Dit is my troos dat ek gedoop is …” (Lied 290) Wanneer hy deur ‘n moeilike tyd gegaan het, het Martin Luther die gewoonte gehad om iewers neer te skryf: “Ek is gedoop.” Met ander woorde God het Hom aan my verbind, Hy het my gemerk as SYNE.

Die doop verseker ons: God het ons ook so ‘n liefdesmerk gegee. Hy sal ons nooit in die steek laat nie. Soos in Jes 43 staan: “Moenie bang wees nie, Ek verlos jou, Ek het jou op jou naam geroep, jy is Myne.” Romeine 8 verseker ons dat niks ons ooit weer

van God se liefde kan skei nie (:35).

5. DIT IS ‘N VERHAAL MET ‘N OPROEP

Die dominee het vir Ben Hooper gesê: “Jy is ‘n kind van God. Sorg dat jy so lewe.” Dit is ook die boodskap van die doop. Dit is waaraan ons gereeld ons kinders moet herinner: Gedoopte mense is baie spesiale mense en leef op ‘n spesiale manier .Daar is ‘n verhaal wat vertel word oor die beginjare van Henry Ford en die Fordmaatskappy. ‘n Sekere werker het oor die jare gereedskap en motoronderdele uit die fabriek uit huis toe geneem en nooit weer teruggebring nie. Dit was teen die reëls, maar almal het dit gedoen.

Toe kom die werker tot bekering en omdat hy nooit as baba gedoop was nie, is hy toe ook gedoop. Die dag daarna het hy alles wat aan die fabriek behoort het, weer teruggeneem en aan die voorman oorhandig. Hy het sy hele storie aan hom vertel en hom om vergiffenis gevra. Die voorman was so getref deur die man se eerlikheid, dat hy aan Henry Ford wat toe iewers met vakansie was, ‘n telegram met die nuus gestuur het. Ford se antwoord was soos volg: “Dam up the Detroit river and baptize the entire plant!”

Hierdie werker het besef: As gedoopte behoort ek anders te lewe. Dis soos wat in vers 27 staan: “… want julle almal wat deur die doop met Christus verenig is, moet lewe soos mense wat aan Christus behoort.”

Dat ons gedoop is, moet as’t ware op ons voorkoppe geskrywe staan! (Open 22:5) ‘n Tyd gelede verskyn daar ‘n artikel in “The Times” met die titel “As an atheist, I truly believe Africa needs God”. Dis geskryf deur Matthew Parris wat Suid Afrikaans gebore is, in die ou Rhodesië grootgeword het, later in die Britse Parlement gedien het en wat deesdae ‘n joernalis is. Hierdie artikel het vroeër vanjaar ook in die BY

verskyn. Matthew Parris vertel daarin hoe hy as ateïs van oortuiging is dat Christenskap die antwoord is op Afrika se nood. Nie sekulêre welsynsorganisasies nie. Nie regeringsprojekte nie. Nie Internasionale opheffingsprojekte nie. Maar Christenskap. Sy rede? Omdat Christenskap mense se harte verander. Hy noem dit ‘n verandering

wat “real” en goed is. Die Christene met wie hy in Afrika te doen gekry het, was eerlik, toegewyd, optimisties en bowenal “real”. Hulle was mense wat die nood rondom hulle raak gesien het. Dink julle nie ook dat as gedoopte mense in Suid-Afrika net soos gedooptes lewe, dit ‘n groot verskil sal maak nie!

SAMEVATTING

Die doop vertel vir ons ‘n wonderlike verhaal van God se genade en ons kindskap, van vergifnis en troos. Dit rig ook ‘n appél tot ons, dit roep ons op tot ‘n gehoorsame lewe.

As die versoeking kom of die geleentheid daar is, as jy wil twyfel, afdwaal, depressief of bang is, sê vir jouself: “Ek is gedoop!”

Amen

9 Maart 2014 Patensie

Die Weg, die Waarheid en die Lewe

Johannes 14:1-14

Ek is die Weg, die Waarheid en die Lewe. Hoe bekend is hierdie woord nie. Ek is seker ons ken dit almal baie goed, maar nou is dit mos ook so dat as iets so bekend is, kan dit wees dat dit sommer uit ons gedagtes uit glip omdat ons dit dan so goed “ken”. Hiervan is die ‘samevatting’ van die Tien Gebooie seker ook die bekendste voorbeeld. Die Jode het vir Jesus gevra wat die grootste gebod is, en as Jesus dit saamvat in die liefde vir God en die naaste, dan haal Hy twee verse aan  wat hulle baie goed geken het. Trouens, hulle het dit elke dag die keer in hulle daaglikse gebede gebruik. Tog het hulle so gewoond geraak daaraan dat dit hulle net nie meer geraak het nie. So hoor ons dit ook so baie en ken ons die woorde so goed, maar sien ons so min daarvan dat mense dalk kan dink dat ons dit glad nie ken nie.

Dit kan ook die geval wees met hierdie bekende woorde van Jesus. En juis daarom moet ons telkens weer daarna luister.

Jesus gebruik ook hierdie woorde as Hy besig is om Sy dissipels voor te berei vir wat op hulle wag. Hy is saam met hullle, en dis kort voor Sy dood, en Hy weet baie goed wat op Hom wag, maar hulle weet van niks nie of het nog nie regtig verstaan wat Hy al soveel keer gesê het nie, en nou spandeer Hy baie tyd om hulle voor te berei, want Hy wil nie hê dat hulle ‘n onbekende toekoms ingaan nie. Hy wil veral ook nie hê dat hulle ontsteld moet wees oor wat gaan gebeur nie. Wat voorlê is inderdaad ontstellend. Tog moet dit hulle nie ontstel nie, want dis net ‘n onstellende trap na iets heerliks wat wag.

Jesus pleit by die dissipels om in God te glo. Dit wat voor die deur lê, is van so ‘n aard dat die wat nie in God en in Hom glo nie, nie staande sal kan bly nie. Net geloof sal hulle staande kan hou. Hierdie oproep van Jesus kom vandag nog na ons. Dis die vertrekpunt. Sonder geloof is alles vergeefs, en sonder geloof kan ons nie anders as om onsteld te word deur alles wat gebeur nie. Sonder geloof kan ons nie lewe nie. Glo in God; glo ook in My. Dit is die oproep wat elke dag tot elkeen kom.

Jesus sê vir hulle dat Hy na Sy Vader gaan, vir hulle plek sal berei en hulle dan kom haal. Met enkele penstrepe skets Hy wat gaan gebeur. Tipies menslik sê Tomas dat hulle nie weet waarheen Jesus gaan nie en dus ook nie die pad ken nie. Dan antwoord Jesus: Ek is die weg en die waarheid en die lewe. Niemand kom na die Vader toe behalwe deur My nie.

Hiermee sluit Jesus aan by en gebruik die wêreldbeeld wat destyds algemeen bekend was. Toe is daar nie net geglo dat die aarde ‘n plat vierkant is wat op pilare rus, met die hemel bo en die see onder die aarde nie, die algmene opvatting was dat die hemel die plek van  volmaaktheid was. Daar was geen duisternis nie, maar net lig. Daar was geen pyn of lyding nie, net oorvloed en vreugde, daar was nie dood nie, net lewe. Dit is waar God gewoon het.

 Verder is daar geglo dat daar geen direkte verbintenis tussen die hemel en die aarde was nie. Dis net af en toe dat God deur tekens of gesante soos die engele met die mens kontak gemaak het. Van die aarde kon geen mens by of in die hemel kom nie. Die hemel was as’t ware ‘n geslote ruimte vir die mens.

In die Evangelie van Johannes, waar hierdie wêreldbeeld sterker is as by die ander evangelies na vore kom, word iets radikaals nuut bely. Jesus kom van die hemel aarde toe, Hy bring die boodskap van God. Hy is egter meer as net ‘n gesant, Hy is een met die Vader. God stuur Sy Seun na die aarde...God trek die dissipels na Jesus na Hom toe.

Nou voltooi Jesus hierdie prentjie. Hy het nie net van die hemel aarde toe gekom nie, Hy gaan nou binnekort terug hemel toe. Dan maak Hy die pad na die hemel toe oop. Met Sy koms het Hy as’t ware die een baan geopen; van die hemel na die aarde. Nou gaan Hy die ander baan voltooi en oopstel: van die aarde na die hemel. Dan is die hemel en die aarde nie meer twee geskeie ruimtes nie, maar een. Dan sal die hemelse na die aarde vloei en kan die mens na God toe gaan. Die hemelse, die lig, lewe, liefde, oorvloed, genade en al die ander wonderlike dinge kan deel van hierdie lewe word. Die gelowige se lewe eindig dan nie in die graf nie, maar gaan voort in die hemel...

Ek is die weg, die weg na die Vader, sê Jesus. Die pad na God is oop. Ons kan God ken, ons kan na Hom toe gaan, nie net na die dood nie, maar ook in  gebed, in ons gesprekke met Hom. Ons kan Hom loof en prys...ons kan by Hom kla, ons kan met ons versoeke na Hom toe gaan. Die pad is oop. God se deur staan oop vir wie in Hom glo. Jesus is die weg en die deur. Hiermee sê Jesus dan dat die aarde nie ons finale eindbestemming is nie. Ons reis met Hom gaan deur Hom na die hemel toe, na God toe. Dit is belangrik dat dit nie of selfs in die eerste plek wys op ons reis na die dood nie. So asof ons hier op aarde leef en  dan na die dood hemel toe gaan nie. Die pad is nou oop. Nou en moet ons hemel toe, na God toe gaan. Daagliks moet ons dit doen. Van Hom moet ons elke dag dit ontvang wat ons nodig het om Sy werk hier te doen. Nou moet ons die hemel aarde toe bring of die aarde in die hemel omskep. Dit kan gebeur as ons soos Jesus leef. In liefde leef... Sy lig laat skyn, Sy werk doen. Dit kan alleen, maar dit moet, as ons voortdurend heen en weer beweeg op die weg....Jesus Christus.

Jesus sê ook dat Hy die Waarheid is. Ons dink aaan waarheid asof dit ‘n objektiewe en feitelike korrekte stel gegewens is. Jesus sê Hy is die waarheid...en die waarheid is nie iets nie, dis ‘n Persoon. In die Bybel word waarheid en lig telkens saam gebruik, geen wonder dat ons ook lees dat Jesus die lig is nie. Waarheid is daarom iets rasioneel. Dit is om in verhouding te staan. In  verhouding met Jesus. Vra ons dan wat die regte ding is om te doen, dan kom die antwoord: wat ons in opregte verhouding met Jesus doen. Saam met Hom en tot eer van God. Dis reg. Dis die waarheid. Leef ons in verhouding met Jesus, dan leef ons in die waarheid.

Jesus sê verder dat Hy die lewe is. Buite Hom is die dood en is daar geen lewe nie. Hiermee word nie bedoel dat mense nie kan asem haal en bestaan sonder Jesus nie, maar dat mens nie sinvol kan bestaan buite Hom nie. Lewe is om aan God gebonde te wees. Om een met Jesus te wees. Elders het Jesus gesê dat die ewige lewe is om aan  God te behoort. Dis lewe. Nie sinlose bestaan nie. Hy is die skepper, en Hy gee aan alles lewe. Deur die verbreking van die band met God, verloor die mens sy lewe, al haal hy nog asem. Jesus sterf om ons weer aan God te bind en so te laat leef. Sonder Jesus kan ons nie lewe nie.

2 Maart 2014 Patensie

Matteus 23:1-36 en 25:31-46

Mooi praatjies het nie veel waarde nie

As daar nou een ding is wat godsdienstige mense goed kan doen, dan is dit om mooi woordjies te gebruik. Hoe mooi kan ons dinge nie formuleer nie, hoe mooi word daar nie in die kerk gepraat nie, hoe suiwer en netjies kan ons tog nie dinge stel nie. So anders as wat die geval soms buite die kerk en die godsdiens is.

Dit was eintlik nog altyd die geval gewees. Dit was ook so in Jesus se tyd, maar dan die skokkende...Matteus sê vir ons dat Jesus nie erg het aan mooi praatjies nie. Moet dit nou nie verkeerd verstaan nie, Jesus het niks teen mooi praatjies as sodanig nie, dit gaan hier dan beslis nie daarom dat mense lelik moet praat nie! Maar die mooi praatjies alleen is nie genoeg nie. Jesus, so leer Matteus ons, soek meer as net mooi praatjies.

Na Jesus se intog in Jerusalem is Sy botsing met die kerkleiers op die spits gedryf, die spanning wat al van die begin af daar was en met die verloop van tyd al groter geword het, gaan nou tot ‘n finale punt gedryf word. Nie alleen gaan hulle binnekort direk vir Sy gevangeneming, verhoor en dood verantwoordelik wees nie, maar Jesus waarsku hier Sy volgelinge direk en duidelik teen hulle.

Wat het Jesus teen die Skrifgeleerdes, die Farisieërs en die Sadduseërs gehad?  As Hy die skare wat om Hom vergader het en die dissipels toespreek, begin Hy deur te sê: “Die Skrifgeleerdes en die Farisieërs het die gesag om die wet van Moses te vertolk”. Dis hulle werk, hulle het die kennis, hulle het die roeping, dis als goed en reg. Meer nog, Jesus sê: “Julle moet alles doen en onderhou wat hulle vir julle sê”. Jesus pleit dus nie vir die verwerping van hulle gesag nie, Hy veroordeel nie wat hulle leer en sê nie, Hy vind nie fout met hulle dogmas en kerkleer nie. Dit mag miskien oppervlakkig en onvoldoende gewees het, hulle mag dalk te veel klem gelê het op die uiterlike...ons het miskien meer kritiek op hulle as wat Jesus gehad het.

Nou wat het Jesus dan teen die kerkleiers van Sy tyd gehad? Dit klink mos asof Hy hulle prys en ondersteun. Jesus het dit teen hulle dat hulle net mooi praatjies maak. Hulle woorde is mooi, maar hulle dade rym nie met hulle woorde nie. Tussen hulle woorde en hulle dade is ‘n onoorbrugbare kloof. Hulle eis van hulle volgelinge om dinge te doen wat hulleself nie doen nie. Hulle bak mooi broodjies sodat hulle aansien verhoog kan word en hulle as belangrike mense gesien en geëer kan word. Dit mag nie. Ons val mos ook soms in hierdie slaggat. Ons sê sulke mooi dinge, soms met die onuitgesproke hoop dat mense ons sal respekteer en hoog sal ag.

Hulle het allerlei tradisies en bepalinge voorop gestel en dit vir die mense moeilik gemaak om die Here te aanbid. Soos ons ook soms moeilike eise stel en allerlei reëltjies het waaraan ander moet voldoen om in te wees. Hulle het soos ons, verstrengel geraak in beuselagtighede en onbelangrike dinge tot kernsake verhef. Hulle het ‘n vroom front voorgehou terwyl hulle agteraf hoegenaamd nie so geleef het nie. As die mense hulle nie gesien het nie, het hulle heel anders opgetree as wat hulle die mense geleer en van die mense verwag het. Hulle het so op die uiterlike gekonsentreer dat hulle die mense vergeet het, en so het hulle hard en onmenslik geword. Kortom, hulle het nie geleef in ‘n lewende verhouding met die lewende Here in die konkrete daaglikse lewe nie. Dan word godsdiens ‘n formele spel wat niks met die lewe en die werklikheid te doen het nie. Helaas is dit die tragiese werklikheid wat ons vandag nogsteeds raaksien...ons bely dat ons Christene is, maar in die daaglikse lewe sien ons so min van Christus raak. Ons het wonderlike leerstellings maar in die praktyk sien ons min liefde en genade en vergifnis raak.

Jesus het nie erg aan mooi praatjies nie. Hy het van Sy felste uitsprake juis hierteen gemaak. Skerp veroordeel Hy diegene wat hulle hieraan skuldig maak...Hy is skerper in Sy oordeel oor die wat mooi praatjies maak en anders lees as oor enigiets anders.

Dit vind ons weer en op ‘n ander wyse in Sy laaste onderrig (Matteus 24-25), die sogenaamde profetiese rede. Hier praat Jesus as profeet oor die toekoms en die eindtyd. Hy sê hierin dat moeilike tye vir die gelowiges wag, en Hy wys hulle daarop dat niemand weet wanneer die eindtyd sal aanbreek nie. Hy roep Sy volgelinge op om getrou te wees en gereed te wees vir Sy wederkoms. Dan sluit Hy Sy profetiese rede af met ‘n verwysing na wat op die dag van Sy wederkoms sal gebeur. Dit sal ‘n dag van oordeel en skeiding wees (Matt. 25:31-46). Maar wat sê Jesus nou eintlik hier? Hy vertel op ‘n aangrypende manier dat almal op die oordeelsdag voor Hom sal staan. Dan sal daar skeiding gemaak word. Die skape sal van die bokke geskei word, die een groep sal aan Sy regterkant en die ander aan Sy linkerkant staan. Vir die een groep sal Hy sê: “gaan weg van My.” Vir die ander groep sal Hy sê: “Kom na My toe, kom in die koninkryk wat vir julle berei is.” Nou op grond waarvan sal hierdie skeiding plaaasvind? Op grond waarvan sal ons beoordeel word? Miskien moet ons eers kyk wat hier nie gesê word nie. Jesus vra nie aan watter kerk hulle behoort nie. Hy vra nie wat hulle belydenis is nie. Hy vra hulle nie wat hulle geleer of wat hulle gesê het nie, dis nie eers ter sprake nie, maar wat wel ter sprake kom, is wat hulle en ons gedoen het. Nie mooi praatjies nie, maar ons dade word onder die loep geneem. Maar let op: nie ons betrokkenheid by die kerk nie, nie hoeveel kerke jy al in jou lewe besoek het en wat wat jy al alles daar gendoen of gegee het nie. Ook dit tel skynbaar nie. Nou moet ons mooi verstaan, dis nie dat ons belydenis onbelangrik is en ons kerklike betrokkenheid van geen betekenis is nie, hoegenaamd nie. Waaroor dit wel vir Jesus gaan is of ons belydenis en ons lewe met mekaar rym. Of ons mooi praatjies gestalte vind ins ons optrede in die daaglikse lewe.

Jesus oordeel op grond van wat mense gedoen het aan die wat honger en dors was, aan die vreemdelinge en die armes, aan die siekes en diegene in tronke. Dit was die mense wat destyds, soos vandag ook nog maar, nie aansien gehad het nie. Mense op wie neergesien is. Mense van wie dikwels gesê is dat dit hulle verdiende loon op hulle sonde is. Mense wat darem nie ons klas is nie. Mense met wie ons ons nie wil assosieer nie. Hoe het julle teenoor hulle opgetree, vra Jesus? Hoe tree ons teen hulle op?

Jesus sê hier duidelik...ons optrede teenoor diegene op wie die gemeenskap neersien en wat ons ook maar soms vermy, weerspieël ons optrede teenoor Hom. Dis Hy wat honger of dors is, dis Hy wat ‘n vreemdeling of arm is, dis Hy wat siek of in die tronk is. Die toets van ons geloof lê daarin of ons dade teenoor die minste in die gemeenskap in ooreenstemming met ons belydenis is. Oo ons liefde en geloof, die voorbeeld van Jesus sigbaar is in ons daaglikse omgang met die uitgeworpenes uit ons samelewing....dis die finale toets.

Jesus het nie erg aan mooi praatjies nie...

23 Februarie 2014 Patensie

In botsing met die kerk en kermense

Matteus 16:1-12

In die Evangelie van Matteus lees ons dikwels van die botsing tussen Jesus en die Farisieers en Sadduseers. Dit is trouens een van die sentrale lyne wat dwarsdeur die Evangelie loop, en ons kan dit nie sommer so afmaak as niks nie. Dit gaan om ‘n ernstige botsing in en met die kerk. Dit sluit aan by wat ons alreeds in die Ou-Testament aantref en wat ons sedertdien nog altyd in die geskiedenis gevind het en wat vandag nog kop uit steek.

Die stryd tussen Jesus en die kerkleiers van Sy tyd, is tekenend van botsende teologiese standpunte, ons lees mos byna daagliks van die debatte oor die Bybel en die teologie.

As Jesus in botsing is met die kerkleiers van destyds, dan is dit mos ‘n botsing tussen God en Sy kerk. In die Ou-Testament lees ons nogal heelwat van botsings wat die profete bv. met die kerkleiers gehad het. So is Amos belet om verder te profeteer, Jeremia was skerp in botsing nie net met die politieke leiers nie, maar ook in botsing met die godsdiesntige leiers. Jesus het ook verwys na die feit dat die profete in Jerusalem vervolg is en die boodskappers van God daar gestenig is.

Afgesien hiervan vind ons selfs Ou-Testamentiese boeke wat geskryf is as kritiek teen sekere teologiese standpunte wat gehuldig is. Hier kan ons veral dink aan die boek van Job, wat primêr ‘n polimiek is teen die vergeldingsleer. Hulle het geglo dat as teenspoed mens tref en jy siek word, dan kan dit toegeskryf word aan jou sonde. Dit word baie skerp afgewys in die boek Job. Habakuk het ook geworstel met die heersende teologie van sy tyd, wat tot ‘n mate as voorspoedsteologie bestempel kan word en waarin bely is dat dit met gelowiges goed sal gaan terwyl ongelowiges teenspoed sal beleef. Dit wat hy in die praktyk beleef het, het egter nie gerym met die teologie en wat die kerk vir hom vrtel het nie.

In Matteus 16 word die dissipels gewaarsku teen die invloed van die Farisieërs en die Sadduseërs. Nou is dit so dat ons ‘n negatiewe persepsie van hierdie groep het, maar voor ons hulle so maklik veroordeel, moet ons darem ook weet wie hulle was.Eerstens was hulle baie vroom en opregte mense gewees, hulle het ordentlik geleef en vir hulle was die hoof doel van die lewe om die Wet  en die res van die Ou-Testament te bestudeer en noukeurig daarvolgens te leef. Hulle het besondere aandag daaraan gegee om seker te maak dat hulle presies volgens die Woord van God leef en alle godsdienstige bepalings nakom. Hulle het nie net gereeld na die sinagoge en tempel toe gegaan nie, maar ook toegesien dat hulle die godsdienstige gebruike elke dag besonder noukeurig na kom. Hulle was baie godsdienstig en toegewyd, en oor al hulle kennis van die Ou-Testament kan boekdele geskryf word. Min van ons het naastenby ‘n kennis van die Bybel soos wat hulle gehad het, en hulle kon die grootste daarvan, indien nie alles nie uit hulle koppe opsê. Ons moet daarom versigtig wees om hulle sommer af te skryf of om met hulle die spot te dryf. As ons mooi kyk, sien ons dalk nie net baie van onsself in hulle nie, maar selfs baie van wat ons as idieaal sien in hulle.

Bykans dwarsdeur die openbare optrede van Jesus vind ons dan ook telkens dat van hulle naby Jesus is. Hulle luister na Sy prediking, hulle sien Sy wonders, en hulle tree dikwels in gesprek met Hom. Hoe baie keer lees ons nie dat ‘n Farisieër, of Sadusieër vir Hom vra gevra het nie. Trouens, ‘n groot deel van die Evangelie van Matteus word gewy aan die antwoorde wat Jesus  aan hulle gegee het.

Nogtans waarsku Jesus Sy dissipels teen die Farisieërs en die Sadusieërs. Ons weet dat die verskille tussen Jesus en die kerkleiers al groter geword het en dat hulle uiteindelik direk verantwoordelik was vir Sy gevangeneming, verhoor en teregstelling...hoe tragies. Dis nie die wêreld, leiers van ander godsdienste of ongelowiges wat dit aan Jesus doen nie, maar die leiers van die kerk. Die leiers van die kerk waarin Jesus groot geword het, waarin Hy gepreek het...Sy eie mense doen dit aan Hom.

Waar het hierdie skeuring dan gekom? Hoekom het hulle so verskriklik vyandig teen Hom geword? Wat het skeef geloop? Miskien kan ons ‘n paar dinge identifiseer... Een van die belangrikstes was seker die wyse waarop Jesus die Ou-Testament geïnterpreteer het. Hulle het die Ou-Testament letterlik verstaan...presies soos dit daar staan. Hulle het dan verder gegaan en hulle interpretasies en hulle toepassings daarvan op hulle tyd verabsoluteer. So het hulle oor die Sabbatsgebod allerlei bepalings gemaak oor wat met op die Sabbat mag en nie mag doen... en dit het hulle ook oor al die ander gebooie gedoen. Presies so en so moet jy optree, en hiervan mag jy nie afwyk nie. Alles is netjies in hokkies geplaas. SO word die godsdiens formeel... ‘n formele spel. As jy net doen wat vereis word, dan is alles regso. Hoe noukeuriger jy aan die kerklike voorskrifte voldoen, hoe vromer is jy. Jou posisie en status in die kerk en gemeenskap hang alles af van hoe toegewyd jy is in die sin van hoe noukeurig jy die kerklike bepalings en tradisies nakom. Sorg maar net dat jy op die regte tye bid; jou offers reg bring; gereeld in die kerk is; doen wat die kerkleiers vra en die kerklike gebruike en tradisies volg, en dan is jy reg!

Klink dit nie bekend nie? Al te dikwels beperk mense hulle godsdiens tot hulle uiterlike betrokkenheid. Nou sê ons nie dat mense nie by die kerklike aktiwiteite betrokke moet raak nie, glad nie, net maar dat ons godsdiensuitlewing nie beperk moet word tot Sondae of kerklike bedrywighede nie. Elke dag en op alle terreine moet ons ons geloof uitleef. Juis ook daar waar niemand anders dit sien nie...sonder ophef of vertoon.

Nou kom Jesus en Hy interpreter die Bybel baie anders...Hy gooi niks weg nie, Hy lees dit nie letterlik nie. Hy lê die klem op die betekenis  en boodskap van die Ou-Testament. Hy omskryf nie wie die naaste is wat ons moet liefhê nie, maar spel eerder uit wat die geweldige implikasies van die liefde is en wat die liefde alles in hou. Hy lees die Bybel nuut, hieroor sou die kerleiers Hom nie vergewe het nie....

Die vraag kom dan: hoe lees ons die Bybel? Lees on dit soos die kerkleiers in die tyd van Jesus? Daar is baie wat vandag nog die Bybel baie selektief en letterlik lees, dan word na bepaalde teksverse verwys sonder om ander tekste in ag te neem. Die woorde word letterlik en presies net so toegepas sonder om die kontek waarin dit geskryf staan, in ag te neem. Dan word allerlei bepalings daarby gevoeg, en te min word die Bybel in geheel gelees, van Genesis tot Openbaring. Te min word daar gevra na die sentrale tema en boodskap van ‘n Bybelboek, en hoe ons dit in ons tyd moet uitleef. Dit is noodsaaklik dat ons in die voetspore van Jesus sal volg en soos Hy die Bybel lees: vra na die betekenis en boodskap van die Bybel, Bybelboek en gedeelte. Wie in die voetspore van Jesus volg, moet erns maak met die lees, interpretasie, uitleg en uitleef van die boodskap van die Bybel....

Die Farisieërs en die Saduseërs het gedink hulle is wonderlik. Met hulle selfbeeld was daar niks verkeerd nie. Of liewers, so het hulle gedink. Maar hulle het gedink dat hulle beter is as anders mense. Hulle kom mos uit die gelsag van Abraham, hulle was mos die uitverkore geslag, die volk van God. Alle ander mense en volke was dan in hulle oë minderwaardig...hoe tragies. Maar dit is iets wat ons nou nog oral raaksien en waaraan ons ook skuldig maak. Al wil ons dit nie erken nie...dit is so...

Die vraag kom dan of ons nie presies leef soos die kerkleiers van daardie tyd nie? Is ons dan nie in botsing met Jesus nie? Ons moet baie krities na onsself kyk, lees ons nie die Bybel soos hulle nie? Is ons nie net so onbetrokke soos hulle nie? Is ons nie net so selfverheffend soos hulle nie?

Wie in die voetspore van Jesus volg, moet ook na Sy voorbeeld betrokke raak by mense in nood...ons moet persoonlik betrokke raak....self iets doen en nie indirek betrokke wil wees nie. Dit in nederigheid en sonder om dit aan die groot klok te wil hang en daarop te roem. Na die voorbeeld van Jesus moet ons diensbaar wees, al lei dit tot botsings met ander gelowiges. En as ons teenspoed kry van medegelowiges en selfs die Kerk, wees dan getgroos in die wete dat Jesus in botsing was met kerksmens...