Eksodus 20:8-11 en Deuteronomium 5:13-15

Sondag is ‘n besonderse dag. Dis eintlik ‘n feesdag. ‘n Dag van grote dinge. Dis veel meer as net ‘n dag waarop ons nie werk nie. Veel meer as net ‘n rusdag. Dis tog so jammer dat ons soms die werklike waarde van Sondag mis omdat ons vergeet waarom dit op hierdie dag gaan.

Die Sondag is nie om humanistiese redes ingestel nie. Dit mag so wees dat geen mens net kan aanhou en aanhou werk nie. Mens het ook rus nodig. Sielkundiges en medici het dan ook al baie studies onderneem en die belangrikheid van rus vir die menslike liggaam en gees is dan ook al duidelik aangetoon. Ons weet almal uit eie ondervinding dat ‘n rusdag wonders doen vir ons. Tog is die Sabbat nie ingestel sodat die mens kan rus of omdat die mens rus nodig het nie.

In die twee gedeeltes wat ons gelees het, die twee weergawes van die Tien Gebooie, vind ons twee verklarings vir die instelling van die Sabbat. In Eksodus 20 lees ons dat die mens nie op die Sabbat moet werk nie omdat die Here die hemel en die aarde in ses dae geskep het en op die sewende dag gerus het.

In Deut. 5 lees ons dat die Sabbat ingestel is sodat die gelowiges daaraan moet dink dat die Here hulle uit Egipte, uit die slawehuis verlos het. Die Sabbat is dan ingestel op grond van die groot handelinge van God: Sy skeppingswerk en Sy verlossingswerk. Die Sabbat is daarom ‘n heilige dag: God se dag. Dit is waaroor dit gaan. Nie net sodat die mens kan rus nie, maar juis omdat God geskep en verlos het. Dit gaan nie net om op te hou werk nie, maar juis om die groot dade van God te herdenk. Die Sabbat is daargestel op grond van God se werk en is daar vir Hom.

In die Nuwe Testament het die dag verskuif van die laaste dag van die herdenking en viering van die groot verlossingsdaad van God; die opwekking van Jesus uit die dood en daarmee die oorwinning oor die dood en volkome redding en saligheid.

Reeds in die Ou-Testament was die Sabbat ‘n feesdag. ‘n Dag van vreugde en blydskap waarop fees gevier is. Daarop kon die Psalmdigters uitroep: “Dit is die dag van die Here, laat ons daaroor juig en bly wees” (Psalm 118:24); “Kom laat ons jubel tot eer van die Here; laat ons juig oor die rots van ons heil! Laat ons Sy aangesig tegemoetgaan met lof, met lofsange Hom toejuig”(Ps. 95:1,2) en “Ek was bly toe hulle vir my gesê het dit is die dag van die Here, laat ons opgaan na die huis van die Here.”

Die Sabbat was verder ‘n dag van nadenke oor die groot dade van God waarop hulle nagedink het oor alles wat die Here vir hulle gedoen het. Die dag waarop die groot dade van God oorvertel is.

Die Sabbat was veral die dag van herbelewenis van die groot dade van God. Die Israeliete het tydens feeste, en dit sluit die Sabbat in, nie net teruggedink nie, maar opnuut beleef in hulle feeste. So het hulle op die Sabbat vroeg opgestaan, as alles nog piknagdonker was en gesien hoe die lig en duisternis skei, hoe die uitspansel en die aarde onderskeibaar word; hoe die land en die see onderskei kan word. Hulle het die son sien opkom, die voëls en diere en ander mense gesien. So het hulle opnuut getuies geword van die skepping van God soos beskryf in Genesis 1.

In die latere Jodendom het die vreugde-element verdwyn en is dit vervang met talle bepalinge...294 om presies te wees. Hierdie bepalinge het gehandel oor wat hulle op die Sabbat mag doen en wat hulle nie mag doen nie. So is die Sabbat gestroop van sy wese om maar net nog ‘n uiterlike vorm te word.

Jesus het die Sabbat weer herstel. Na Sy opstanding word die rusdag weer ‘n dag van vreugde waarop die Christene die verlossing in Christus gevier het. So het hulle mekaar op hierdie dag gegroet met die woorde: die Here het opgestaan!

Wat beteken dit vir ons? Ons moet onthou dat die rusdag nie in die eerste plek ingestel is en daar gestel is sodat ons kan rus nie. Dit is in die eerste plek God se dag. Dit is ‘n dag aan God gewy. Dit is ‘n heilige dag.

Nou is daar twee standpunte oor die betekenis van die woord heilig. Daar is diegene wat sê dat dit afgesonderd beteken. Daar is ook diegene wat op baie goeie gronde aangedui het dat dit eerder gesien moet word as stralend. Miskien is dit goed, die rusdag moet spesiaal afgesonder word vir God. Vir Hom opsy gesit word.

Dit is ongelukkig so dat ons dikwels ons lewens in kompartemente indeel en dat ons dan gedurende die week so besig is met ons eie dinge, dat ons ons “gewone” lewens nie sien as deel van die uitlewing  van ons verhouding met die Here en dus deel van ons godsdiensuitlewing nie. Daarom kan dit belangrik wees om te onthou dat dit belangrik is dat een dag opsy gesit moet word vir God. Nie dat Hy nie die res van die week die eerste prioriteit moet beklee nie, maar hierdie dag is spesiaal syne. Maar Sondag moet mos ook ‘n stralende feesdag wees, ‘n dag waarop alles skitter en glansend is. ‘n Dag wat uitstaan bo die ander.

Die rusdag is dan die dag waarop ons stil word voor God en nadink oor Sy groot dade in die verlede en in ons lewens. Ons is so besig met ons eie dinge, so besig om dinge te doen, so besig om te skarrel en te jaag. Dan verloor ons so maklik perspektief. Daarom is dit nodig om stil te word en weg te kyk van onsself en te kyk na die groot dade van God. Het ons al vandag daaraan gedink? Hoe dikwels dink ons aan alles wat God vir ons doen?

Die rusdag is verder ‘n dag van nadenke. Nadenke oor die Here, nadenke oor Sy Woord. Maar nie net nadenke nie, ‘n dag van herbelewenis. Het ons vandag opnuut die wonder van die skepping van die Here herbeleef? Het ons vroeg genoeg opgestaan om die skepping en die skeppingsorde soos ons dit in Genesis 1 vind, te beleef? Het ons vandag opnuut by die leë graf gestaan? Het ons opnuut ons toegewy aan die Here? Dit is die doel van die rusdag. As dit ons belewenis van die rusdag is, sal ons nie net liggaamlik uitrus nie, maar sal ons geestelik versterk word. Dan kan ons die week ingaan om met volle krag, in volle toewyding aan die Here te leef.

Dit is belangrik dat hierdie gebod ook ‘n spesifieke bevel bevat: ses dae moet ons werk. Hiermee begin die gebod. Miskien het die Vader dit juis so laat stel omdat Hy maar al te goed weet hoe lui ons eintlik is. Werk is belangrik. Reeds van die begin af het God aan die mens die opdrag gegee om te werk.

As beelddraers van God en as Sy kinders moet ons namens Hom en tot Sy eer werk. Werk is nie ‘n straf nie, ons doen dit na die voorbeeld van ons Vader. Hy het geskep, Hy onderhou en bestuur alles, Hy regeer. God het mos Sy koninkryk, die ganse kosmos aan ons verhuur of geleen en dit aan ons toevertrou sodat ons dit moet bewerk en bewaak. Dit is eintlik eers nadat ons ‘n week se eerlike harde werk gedoen het, dat ons die rusdag kan vier. As ons dan saam met die Here kan rus en saam kan terugkyk op ons klein bydraetjie aan die bou van Sy koninkryk, dan kan ons met blydskap nadink oor die groot dade van God. Dan kan die groot heilsdade van God opnuut ‘n werklikheid word in ons...

Daniël 10

Godsdiens kan veeleisend en uitputtend wees. Lees mens Daniël 10, dan kom mens onder die indruk van die geweldige impak wat hierdie visioen op Daniël gehad het. So anders as wat ons gewoonlik van Sondag tot Sondag beleef. Vir ons is die erediens nou nie juis veeleisend of dalk uitputtend nie.

Die erediens waarvan in Daniël 10 sprake is, is vooraf gegaan deur lang en ernstige  voorbereidings. Daniel het vir drie weke gevas, hy het niks lekkers geëet nie, hy het nie vleis geëet of wyn gedrink nie. Hy het hom ook weerhou van die daaglikse gebruik van reukolie. Hy sonder homself  af en rig hom volledig op die Here. Word dit nie hier vertel om ons te wys dat ons ook miskien heelwat meer tyd behoort te spandeer aan ons voorbereidings vir ons ontmoetings met die Here nie? Storm ons nie maar Sondag na Sondag die kerk in en hardloop uit sonder dat ons ooit eers behoorlik afgeskakel het nie?

Daniel sien dan’n man met ‘n fyn linnekleed aan en met ‘n gordel van die allerbeste goud om sy lyf. ‘n Netjiese en selfs spoggerig geklede persooon van hoë aansien, maar meer, sy liggaam het geskitter soos ‘n edelsteen, sy gesig het gestraal soos weerlig, sy oë het geskyn soos brandende fakkels, sy arms en bobene het geblink soos gepoleerde brons, en sy woorde het geklink soos ‘n harde dreuning.

Aan die begin mag dit gelyk het soos ‘n vername persoon, maar dis gou duidelik dat die persoon nie sommer ‘n mens is nie. Al verwys Daniel na die persoon as ‘n man, blyk dit tog nie ‘n man te wees nie. Waarom nie na hom as ‘n engel verwys word nie, is nie seker nie. Dit blyk tog dat hy waarskynlik ‘n engel moes wees. Hy sê self dat hy alleen teen die engel van Persië moes veg; dat die ander engel hom kom help het en dat hy weer teen die engel van Persië en daarna teen die engel van Griekeland moet gaan veg.

Dit is so dat ons in die Ou-Testament van verskeie hemelse wesens lees, so lees ons van die Serafs en Gerubs; die seuns van God (hemelwesens in die nuwe Afrikaanse vertalin) en engele. Dit is verder so dat ons eintlik net van engele lees in dele van die Ou-Testament wat uit die tyd na die ballingskap dateer. In daardie tyd het die klem in die aanbidding van die Here geval op die Verhewendheid van die Here. Hy is hoog bo die mens verhewe. Hy woon in die hemel, ver bo die mens. Die mens kan hom nie sien nie. Dit het ruimte geskep vir engele wat dan as booodskappers van God dien. Hulle kom na die aarde en na die mens toe om die boodskap van die Here oor te dra.

Voor die ballingskap praat die Here direk met die mens en veral die profete. Na die ballingskap praat die Here nie meer so direk met die mens nie maar lees ons telkens van drome en visioene waardeur die Here Homself openbaar. Ons vind dan ook dat die Here nou engele stuur om Sy boodskap aan die mens oor te dra.

Nog later het van die engele name gekry, soos Gabriël en Migael. Daar is selfs sprake dat elke volk ‘n engel het. Hierdie engele spook sake uit en die uitslag daarvan bepaal wat onder en met die volke gebeur. Hier word byvoorbeeld  verwys na die feit dat die engel van Persië hierdie engel vir een en twintig dae besig gehou het, en dat hierdie engel weer die engel van Persië moet terughou en daarna teen die engel van Griekeland te staan sal kom.

Die klem val egter nie hier op die engel nie, maar op Daniël en veral sy reaksie op die visioen. Dit is trouens die geval dwardeur die Bybel. Ons het nie genoegsaam inligting om ‘n hele leer of baie teorieë oor die engele daar te stel nie. Al wat ons eintlik kan sê, is dat daar verwysings na engele is en dat hulle in diens van God staan.

Net Daniel sien die visioen. Die ander wat saam met hom was, is verskriklik bang, vlug weg en kruip weg. Hulle moes geweet het dat iets gebeur het, maar self nie getuies daarvan nie. Daniel het magteloos en doodsbang geword en het geen krag meer gehad nie. Toe hy die man hoor praat, het hy bewusteloos vooroor op die grond geval. Die visioen was so ingrypend dat hy eenvoudig flou neerval. Dit was te veel vir hom, sy gestel kon dit net eenvoudig nie vat nie.

Soms wonder ek of ons nie ons eredienste te ligtelik opneem nie. Berei ons soos Daniel voor vir die erediens? Het ‘n erediens of openbaring van die Here al op ons so ‘n ingrypende effek gehad? Hiermee wil ek nie sê dat elkeen wat nog nie bewusteloos geval het nie ‘n openbaring gehad het of dat elkeen wat wel flou geword het so ‘n openbaring gehad het nie. Net maar of ons genoeg erns maak met die erns van ons godsdiens.

Die man vat Daniel aan die hand en laat hom op sy knieë en hande staan. Daniel bewe, maar as die man sy hand vat, kom hy bewend orent en staan hy bewend regop om die boodskap te hoor. In daardie tyd het die liggaamshouding nogal ‘n belangrike rol gespeel. As hulle op hulle gesigte gelê het, was dit ‘n teken van onderworpenheid en skuldbelydenis. So smeek hulle om genade. As hulle regop gestaan het,  dan was dit ‘n teken van ‘n opdrag wat sou kom; hulle moes gereed wees om die opdrag te gaan uitvoer. As die man Daniel dan ophelp, dui dit daarop dat dit nie gaan om ‘n oordeelsboodskap nie. Nee, hy moet gaan om iets te doen. Staan regop en wees gereed.

Die man spreek Daniel op ‘n besonderse wyse aan: “Daniel, jy vir wie God liefhet.” Hy stel Daniel op sy gemak deur te sê dat hy nie bang hoef te wees nie want van die eerste oomblik dat jy jou ingespan het om insig te kry en jou voor God te verootmoedig het, is jou gebede verhoor(Dan. 10:12). Luister mooi. Daniel het hom ingespan. Hy het moeite gedoen. Hy het opofferings gemaak. Hy het erns gemaak met sy aanbidding. Aanbidding is nie sommer nie. Dit vra opofferings. Dis belangrik dat ons dit sal verstaan, maar meer belangriker is dat ons Daniel se voorbeeld sal volg.

Die man sê dan dat hy in antwoord op Daniel se gebede gekom het. Hy gee dan ‘n beeldryke oorsig in enkele sinne oor ‘n lang geskiedenis. Die engel van Persië het hom een en twintig dae besig gehou. Volgens die opvattings van destyds, is die stryd tussen die volke voorafgegaan deur ‘n stryd tussen die engele van die volke. Hier is dit duidelik dat daar nie ‘n oorwinnaar was nie, maar wel dat die Israeliete lank onder die beheer van Persië was.

Weer is die openbaring vir Daniel te veel. Hy kan nie praat nie en laat sak sy kop sprakeloos grond toe, so asof hy verslaan of minstens onderworpe is. Die man raak hom dadelik aan en gee hom krag. Hy het die krag nodig vir wat kom. Weer herhaal die man: “Moenie bang wees nie, jy wat vir God liefhet! Dit sal met jou goed gaan. Wees sterk! Wees sterk!” (Dan. 10:19).

Vrees vir die toekoms maak mens lam. Veral as die punt vanwaar jy na die toekoms kyk nie rooskleurig is nie. Dit was ook die geval met Daniel, en dis vandag nogsteeds die geval. Daarom moet ons weet, ons kan nie uit eie krag staande bly nie. Maar aan die ander kant kom die woorde ook na elke gelowige, na elkeen wat vir God liefhet: Dit sal met jou goed gaan. Wees sterk! Wees sterk!

Die man sê dat hy teruggaan om teen die engel van Persië te veg en daarna moet hy nog teen die engel van Griekeland veg. Hy sal nie deur een van hulle oorwin en vernietig word nie. Daar wag stryd en dit sal swaar wees. Maar dit sal nie die finale einde wees nie. As daar een ding is waarvan ons maar seker kan wees, dan is dit dat die toekoms ook vir ons stryd en swarigheid sal inhou. Maar hou moed. Glo. Want God laat ons nie alleen nie. Sy engele stry met ons. Wees sterk, God is met ons...

Eksodus 20:7

Wie van ons wil nie dat ons naam hoog gehou word nie? Dis eintlik ‘n dom vraag, want dis so voor die handliggend en logies dat almal wil dat ons name hoog gehou sal word. Dit geld nie net ons eie name nie, maar ook ons familienaam, die naam van ons skool of werk of instansie. Dit is dan ook so dat ons kinders dit inskerp: hou die naam hoog!

Dit is eintlik waaroor dit ook in die derde gebod gaan: hou die naam van die Here hoog.

In Hebreeus word iets dikwels in die negatiewe vorm uitgedruk om die positiewe te beklemtoon. Gebruik die naam van die Here reg! Ons moet ook onthou dat ons ook hierdie gebod moet lees in die lig van die opskrif. Omdat die Here ons God is wat ons verlos het, daarom sal ons nie Sy Naam misbruik nie. As ons Sy Naam misbruik, gee ons te kenne dat die Here nie ons God is wat ons verlos het nie. Die wyse waarop ons Sy Naam gebruik, is dus ‘n weerspieëling van ons verhouding met die Here.

Ten einde te kan vra wat dit beteken om die Naam van die Here nie te misbruik nie, is dit nodig dat ons sal let op die belangrikheid van ‘n “naam” en die betekenis van die woord “misbruik”.

‘n Naam is baie belangrik. Iemand het al gesê dat jou naam jou kosbaarste besitting is. Ons ken iemand aan sy naam. As ons die naam van ‘n persoon hoor, dan roep dit bepaalde assosiasies by ons op. Ons het ‘n prentjie van iemand wat soos ‘n foto ons te binne skiet as ons net sy naam hoor. Ons reageer dan dadelik of positief of negatief as ons iemand se naam hoor. Dink maar net aan hoe mooi die naam van ‘n geliefde klink of hoe vreesaanjaend dit klink om die naam van ‘n skuldeiser of vyand te hoor. Aan jou naam word jy geken!

In die Ou-Testament was ‘n naam net so, indien nie belangriker nie. Dit geld nie net vir mense nie, maar ook vir die Here. In die Ou-Testament het ons heelwat name vir die Here. So word na Hom verwys as God, Here(Meester, in Hebreeus Adonai), die God van die Vaders, die Here van die Leërskare, en talle meer. Hierdie name is eintlik benaminge want dit dui die verhouding tot die Here aan.

Die naam van die Here is in Hebreeus Jahweh. Nou is dit so dat ons nie hierdie naam met presiesheid kan ontleed nie. Wat wel seker is, is dat dit verband hou met die woordstam HJH wat beteken om te wees. Die Here is dus die Lewende. Dit is dan juis opvallend dat elke keer as daar oor die Here en van die Here gepraat word, hierdie aspek na vore kom: die Here leef! Hy is.

Hoe weet ons dat Hy leef? Ons weet dat iemand leef as ‘n persoon praat en dinge doen. Die Here is die sprekende en die Handelende. Hy praat en doen. Blaai maar deur die bladsye van die Bybel en jy sal dit op elke bladsy aantref: Mense getuig dat die Here met hulle gepraat en dat Hy dinge gedoen het. Hy is die Lewende.

As die gelowiges in die Ou-Testamentiese tyd dan die naam van die Here gehoor het, het hulle geweet dat daar van die Lewende Here gepraat word. Die Here wat wonders gedoen het, die Here wat telkens van hulle gepraat het.

Die naam van ‘n person roep nie net bepaalde assosiasies op nie, maar as ons iemand se naam ken, staan ons in ‘n bepaalde verhouding tot daardie persoon. Ons staan nie in ‘n direkte verhouding  met mense van wie ons die name nie ken nie. Ons ken die gesig, maar weet dan nie eintlik veel meer van daardie persoon nie. Ken ons egter sy naam, dan is daar ‘n bepaalde verhouding. Om met die Here in verhouding te staan, is dit dan nodig dat ons Sy Naam ken.

Daarom het Hy Hom by Sy Naam bekend gestel. Moses het dan ook gevra na die Naam van die Here voordat hy na Egipte toe gegaan het. Jesus het Hom by Sy Naam aan Sy dissipels bekend gestel. Ons ken die naam van die Here. As Sy kinders staan ons in ‘n kind-Vader verhouding tot Hom omdat ons Sy Naam ken.

Daar is egter ook ‘n gevaar daaraan verbonde as iemand jou naam ken, want hulle gebruik jou naam. Ons kinders ken dit mos goed. Omdat julle ouers julle naam ken, kan hulle julle by die naam roep. Nou dit kan positief wees, of negatief, want soms gaan daar so ‘n rilling teen jou ruggraat af as jou pa dalk met ‘n kwaai stem jou op jou naam roep – veral as jy weet dat jy kwaad gedoen het. As ‘n geliefde jou naam sag en teer gebruik, word mens sommer warm....

Daar is min dinge wat mens so kwaad maak as wanneer iemand jou naam gebruik sonder jou medewete en goedkeuring. Nog meer as dit so gebruik word om voordeel vir die ander persoon te kry ten koste van jouself. Miskien maak dit mens nog meer ongelukkiger as iemand jou naam deur die modder sleep....

Dit is dan ook waaroor dit in hierdie gebod gaan. Dit gaan oor die manier waarop ons die Naam van die Here gebruik. Die Jode het hierdie gebod gelees asof dit beteken het dat mens glad nie die Naam van die Here mag gebruik nie. Tot vandag toe nog spreek hulle dan nie die Naam van Jahweh uit nie. Hulle gebruik liewers die woord Adonai.

Ons moet hierdie gebod nie lees asof dit net maar beteken dat die naam van die Here nie as vloekwoord gebruik mag word nie. Natuurlik is dit totaal verkeerd. Dit mag nie, dis ondekbaar, maar dit gaan om veel meer.

In die Hebreeus staan daar letterlik dat jy nie die Naam van die Here  vir ‘n nietige doel mag gebruik nie. Dit beteken dat mens nie sommer die Naam van die Here mag gebruik vir eie persoonlike doeleindes nie, onder die dekmantel van godsdiens en die Naam van die Here is afskuwelike dinge al gedoen. Moenie onder die dekmantel van geloof en die naam van die Here dinge doen wat nie in ooreenstemming is met die Woord van God nie. Dan misbruik jy die Naam van die Here. Hoe vol is die geskiedenis nie van sulke voorbeelde nie. Ook die geskiedenis van die Christendom is vol hiervan. Mens wil vra of die tragiese  verdeeldheid van die Christendom nie ook ‘n vorm van die misbruik van die Naam van die Here is nie.

So baie mense beroem hulle daarop dat hulle Chrsitene is, maar as mens kyk na hulle besighede, dan sidder ‘n mens. As ons onsself Christene noem, dan moet ons immers leef soos Christene. Wie dit nie doen nie, doen die naam van die Here oneer aan. Lees mens die koerante en kyk jy na wat in ons samelewing aangaan, dan sidder ‘n mens by die misbruik van die Naam van die Here.

Ons sou dit ook anders kon stel: alles wat ons doen of sê wat die naam van die Here oneer aandoen, is ‘n oortreding van hierdie gebod. Kom ons stel dit so: alles wat ek doen of sê waarvan daar nie gesê kan word dat dit is soos wat Christus dit sou doen nie, is misbruik van Sy Naam. Noem ons onsself Christene, dan moet ons immers leef soos wat Hy geleef het of vandag sou leef.

Hierdie gebod wil beklemtoon dat ons wat deur die Here verlos is, wat in ‘n nou verhouding met Hom leef, Sy beeld- en naamdraers is. Wat ons doen, moet ons namens Hom doen. Doen ons in Sy Naam. As Sy Naam en Sy eer nie oor alles wat ons doen, geskryf staan nie, doen ons Sy Naam oneer aan.

Johannes 20:11-21:25

Die opstanding van Jesus bring ‘n totale ommekeer. Dit het ‘n nuwe era in die lewe van die volgelinge van Jesus ingelei, en dit gebeur vandag nogsteeds. Die opstanding van Jesus verdryf trane, vrees en twyfel. Dit bring die mens in beweging en lei tot ‘n blye en vol lewe.

Kom ons kyk na die verandering wat die opgestane Jesus gebring het in die lewe van sommiges wat Hom gevolg het.

Maria Magdalena

In Johannes 20:11 lees ons dat Maria buite die graf gestaan en huil het. So vind ons haar, ‘n gebroke vrou. Jesus, haar Meester wat soveel vir haar beteken en gedoen het en vir wie sy so vreeslik lief was, is dood.

Sy huil omdat die dood alles verbreek het; omdat sy bang en onseker was oor die toekoms; omdat ‘n geliefde nie meer daar was nie. En omdat die graf oop was en sy gedink het iemand het die liggaam van Jesus weggeneem en haar so beroof van die geleentheid om die laaste eer aan Jesus te bewys.

As die opgestane Jesus aan haar verskyn en sy Hom herken, roep sy uit: Rabboeni! My Meester! ‘n Uitroep van verwondering en liefde kom in die plek van die trane.

En as Jesus aan haar sê dat die ou bedeling verby is; die bedeling van Sy lyding en Hy haar stuur om die blye boodskap te gaan oordra, dan kom sy in beweging. Gaan sy om die boodskap oor te dra: Jesus leef! Jesus het oorwin: Jesus wag op ons! Nou is sy nie verstar in haar smart nie; maar in beweging en getuiende, gedring deur die liefde van Christus.

So verdryf die opgestane Jesus die smarte; bring Hy blydskap in die plek van trane. Ook vandag nog. Daar is so baie wat vandag nog verstar is in smarte. Wie se trane hulle uitsig belemmer sodat hulle nie aan die gang kom nie. Wat die opgestane Jesus wat by hulle staan, nie herken nie.

Is jy ook nog verblind deur trane; verstar deur smarte? Die opgestane Jesus wil Homself ook aan jou vanoggend openbaar. Vir jou vandag sê Hy: dat Hy opgestaan het, dat Hy getriomfeer het oor die dood en die mag van die sonde en die dood verbreek het. Hy het opgestaan om ook jou trane af te droog, en Hy wil jou weer in beweging kry.

Die Apostels:

Hulle was vreesbevange. In Markus16:8 lees ons: “En bewing en ontsetting het hulle aangegryp. En hulle het vir niemand iets gesê nie, want hulle het gevrees”.

In Johannes 20:19 het ons gelees dat die dissipels in die kamer was en die deur gesluit was uit vrees. Ook hulle staan verstar deur vrees. Die vrees het hulle so verlam, dat hulle ook niks kon doen nie en hulleself maar toegesluit het. Want hulle vrees die toekms sonder hulle Heer en Meester vir wie hulle alles verlaat het en wat hulle gelei het. Hulle is bang vir die dag van more; bang om te dink , te beplan, op te tree.

Hulle was bang vir die Jode en die Romeine, want hulle het die gerugte gehoor wat deur die Jode oor hulle versprei is, naamlik dat hulle die liggaam van Jesus gesteel het.

Dit was ‘n ernstige aanklag, alhoewel dit ‘n valse aanklag was, want dit was ‘n baie ernstige misdaad in die oë van die Jode om ‘n lyk uit ‘n graf te verwyder. Te meer omdat dit die liggaam van Jesus was, wat deur die Romeinse owerheid tereggestel is. So ‘n daad sou deur die owerheid as opstand en rebellie beskryf kon word. Geen wonder dat vrees hulle harte omklem het en hulle so vasgevang het dat hulle niks kon doen nie.

Dan verskyn die opgestane Jesus aan hulle. Hy sê vir hulle: Vrede vir julle. Hy verdryf alle vrees. Hy bevry hulle eintlik van al hulle vrese. Daarna sluit hulle hulself nie meer toe nie, maar gaan hulle uit in die wêreld in om weer te gaan visvang. Om vissers van mense te wees. Om sonder vrees van Jesus te getuig. Ja, selfs in die oomblik van die dood het hulle nie weer uit vrees teruggedeins nie, maar blymoedig, kragtig voortgegaan. Wie kan dan nou vrees – as die bron van vrees: die sonde en die dood uit die weggeruim is?

Ons leef in ‘n wêreld van vrees, in ‘n era gekenmerk deur vrees. Wêreldmoonthede bou groot wapernarsenale op, sodat ander te bang sal wees om hulle aan te val. In ons tyd vrees mense so baie dinge. Ons vrees die toekoms. Wat gaan die toekoms inhou? Wat gaan tog van ons kinders word? Sal daar nog ‘n toekoms wees.

Daar is ander wat vrees wat die mense  sal sê. Mense is bang vir skinderstories wat van alle waarheid ontbloot is. En vrees verlam. Daarom sluit die vreesbevange mens homself toe en sonder hom af. Trek hom terug. So lei die vrees tot passiwiteit en innerlike vertering.

Is jy nie ook een van die vreesbevange skare nie? Bang vir die wêreld, bang vir die toekoms....? Nou wil die opgestane Jesus ook aan jou, ja aan elkeen van ons verskyn en jou vrees verdryf. Want hy het oorwin oor graf en dood. Hy het die mag van Satan en sonde verbreek. Hy is die Lewende wat waak oor Sy kinders.

Wie kan dan nog vrees? Elkeen wat die opgestane Jesus ken as sy Here en sy God is soos die dissipels wat blymoedig en kragtig voortgaan en leef tot verheerlikking van God....

So wil Jesus elkeen inlei deur Sy opstanding in ‘n nuwe lewe; ‘n lewe sonder smart en vrees; wanhoop en twyfel, tot ‘n nuwe lewe van vreugde en krag, van hoop en geloof. ‘n Kragtige, blymoedige, hoopvolle en gelowige lewe waardeur God verheerlik kan word.  

Romeine 8:9-11 en Kollosense 1:24-29

‘n Mens se lewe bestaan grotendeels deur momente. Sogenaamnde “mylpale” wat jy vir die res van jou lewe aan terugdink en wat jy onthou. Dinge wat gesê is en dinge wat gedoen is tydens sekere momente van jou lewe.

Hierdie gebeurtenisse is dalk nie vir iemand anders noemenswaardig of belangrik nie, en iemand anders kan jou groot oomblik dalk afmaak as nikseggend of onbelangrik....maar dit gaan oor wat JY daarvan maak. Dit gaan oor wat vir JOU belangrik is.

Wanneer mens hierdie moment van verskillende mense vergelyk met mekaar is dit interressant hoe verskillend mense kan wees maar ook terselfdertyd hoe eenders mense kan wees, veral ten opsigte van dinge soos ervarings, verwagtinge, vrese ens. Op die ou ent moet ons mekaar eerder vra: “Wat maak jy met hierdie momente van jou, en wat het jy daaruit geleer. Het dit enige impak op jou lewe, jou toekoms?”

Ongelukkig is dit nie heeltemal so maklik nie, juis omdat ons mos nie maklik vir mekaar vertrou met ons “eie” goed nie. Ons is eintlik baie geheimsinnige wesens, ons lot hier in die Gamtoos.

Dis mos nie altyd lekker as mense van jou “goed” weet nie, en juis daaroor wil baie van ons net sekere goed maar vir onsself hou. Elkeen van ons het mos maar ons eie kwota geheime wat ons met ons saamdra...

Maar hier in Kollosense praat Paulus van geheime van God wat nou openbaar word.... Onmiddelik kan ons mos met die Here dan identifiseer, want Hy het ook Sy geheime, of hoe?

Baie geleerdes het oor die eeue heen gedink dat hierdie geheime van die Allerhoogste te make het met God se plan vir die eindtye en dat hier dan nou gepraat word van sekere planne wat dan nou openbaar gaan word.... Maar eintlik is dit baie eenvoudiger as dit, maar tog steeds kompleks.... dit gaan hier oor Jesus Christus.

Jesus is die sentrale tema hier. In Jesus het ons nou die ware karakter van God vir die eerste keer van aangesig tot aangesig gesien en in Jesus sien ons as mens nou uiteindelik wat God se plan met die mensdom is en natuurlik waarheen Hy met ons almal op pad is.

Paulus kom sê vir ons ons hier baie duidelik dat ons nou kan en verseker moet weet wat God se plan vir ons is.... Jesus, Jesus, Jesus!

In ons lewens het ons elkeen verskeie geleenthede gekry om allerhande keuses te maak. Party van ons maak goeie keuses en ander van ons maak meer as gereeld slegte keuses....maar as ons hier reg lees dan sien ons dat God deurentyd, deur ons hele lewe deur vir ons kies. Hy kies vir ons ‘n ander realiteit. Hy kies vir ons ‘n ander opsie as wat ons onsself ooit kon voorstel of kon nastreef. Sy keuse en uiteinde vir ons is niks anders as die heerlikheid self nie! Hy het ons gekies om Sy draers te wees. Hy het ons gekies om Sy woning in ons te maak. Nog lank voor ons kon kies of kon vra het God vir Jesus na ons toe gestuur....om vir ons Immanuel te wees, om vir ons letterlik God met ons te wees!

Die hele ironie is egter dat ons elkeen dit weet en dat die meeste van ons al lankal hierdie geheim van God weet....maar dis asof ons nog iets mis. Dis asof daar nog iets weg is in ons lewe. Ons lewe baie keer lewens wat eintlik wil verklaar “nog nie”, of “amper, maar nog nie stamper”. En dit is juis waar die spanning in kom, want God het ons juis só gemaak om ‘n “nog nie” lewe te ly. Spanning juis omdat ons sensitief is vir hierdie gedagte, maar dat baie van ons afgely word van die waarheid, van die heerlikheid. Spannning omdat baie van ons ongelukkig nog deur ons sondige natuur beheers word (Rom8:9).

Maar God se alternatief vir dit is dat ons deur Sy Gees beheers word! Dis ook so maklik want God se Gees is in ons! So hier verstaan ons dit hopelik nou uiteindelik: Die een keuse wat jou hele wese se welstand nou en in die toekoms bepaal is die keuse om Jesus in jou hart in te nooi.....

Wat gaan in jou hart aan vanoggend. Is dit dalk gevul met allerhande onnodige gevoellens, gevoellens van liefde of haat, van spyt of trots, van angs of vrede? Is jou hart gevul met ‘n loflied vir die Een Gees van God, vir die Seun van God, vir Immanuel?

Dis nou die tyd, twee weke voor ons baie spesiale diens net voor Goeie Vrydag die Donderdagaand, om seker te maak oor hierdie saak. Om jouself voor te berei, om jou hart oop en ontvanklik te maak vir Jesus ons Verlosser. As jy dit nie gaan doen nie, as jy nie hierdie moment gaan aagpryp nie... gaan jy niks anders hê as bloot die onrustige versekering van ‘n doodgewone luilekker langnaweek tydens Paasfees....en die jammerte is dat jy dalk weer die punt van dit alles gaan mis.....

Galasiërs 3:26-4:1-7

Het julle al ooit daaraan gedink dat julle familie is van Abraham? Jy stem dalk nie saam nie, want jou eerste reaksie is dat jy mos nie ‘n Jood is nie, jou neus is ook nie eers krom nie....Maar tog, ons is elkeen deel van sy nageslag en ons is sy erfgenaam!

“n Mens sien baie keer sulke klein advertensies in party koerante dat iewers van oorsee of die een of ander eksotiese plek soek hulle die nasate en familie van so en so. Baie keer gaan dit oor iemand wat dood is, en nou is daar ‘n erfporsie wat tussen die nasate verdeel moet word, en nou moet hierdie nasate kontak maak en bewys van afkoms lewer, sodat hulle kan erf. Daar is gewoonlik ook nog ‘n waarkuwing by wat sê dat jy so spoedig moontlik moet kontak maak aangesien daar ‘n beperkte tyd is om deel te hê aan die verdeling!

Sou dit dan nie heerlik gewees het om nou so ‘n gelukkie te kon kry nie. Dalk is die kans daar dat ek ‘n klein ou plasie kon erf met ‘n oulike ou wynkerldertjie en wingerde en die plaas grens aan die middelandse see, en..... en ...o ja die preek.....

Hier vanoggend , lees ons in die Bybel, dat ek ‘n erfgenaam is – ‘n dubbele erfgenaam – van Abraham en van Jesus Christus! My naam en jou naam staan geskrywe in Abraham en in Jesus se testament! En so is ons skatryk!

Paulus skryf hierdie brief om een ding baie duidelik te stel: “ ‘n mens word nie gered omdat jy die wet – die gebooie van God – onderhou nie, maar omdat jy in Jesus Christus glo!”

Klaarblyklik was daar in Galasië ‘n klompie Christen-Jode  wat nou vir die ander gelowiges wat nie van Joodse afkoms was nie, maar uit die heidense volkere tot geloof gekom het, geleer en gesê het dat dit nie genoeg is dat hulle net die evangelie van Jesus glo nie, maar dat hulle ook nog die wet van Moses moet onderhou om gered te word.

Hoor jy dit? Die bloed van Jesus was nie genoeg nie! – dit alleen kon hulle nie red nie- hulle moes ook nog die wet gehoorsaam – dan eers was die verlossing eg en waar! En dis juis hierteen  dat Paulus homself baie sterk uitspreek: Dis tog mos nie waar nie! Dit is ‘n vreemde, ‘n ander evangelie! Daarom is dit ‘n valse evangelie(1:9) In vers 2:15-16 stel hy dit duidelik: “Ons is Jode van geboorte en nie sondaars uit die heidene nie. En tog weet ons dat ‘n mens nie van sonde vrygespreek word deur die wet van Moses te onderhou nie, maar alleen deur in Jesus Chrsitus te glo. Ook ons het tot die geloof in Chrsitus Jesus gekom, en dit is hoe ons vrygespreek is: deur in Christus te glo en nie deur die wet te onderhou nie, want geen mens word vrygespreek op grond daarvan dat hy die wet onderhou nie.”

In 3:6 bring hy nou ook vir vader Abraham by: Selfs hy – die voorvader van alle gelowiges, het geglo en is daarom vrygespreek, nie omdat hy die wet gehou het nie(daar was nog nie eers toe ‘n wet nie, want Moses het eers 400jaar later gelewe!). Nee, hy het in God geglo, en God het hom vrygespreek! En daarom is almal wat in God glo, kinders van Abraham. Meer nog: omdat die Skrif vooruit geweet het dat God ook mense wat nie Jode is nie, sou vryspreek as hulle glo, het die Skrif al lank gelede vir Abraham die goeie nuus gebring: “In jou sal die nasies gesëën word! (3:8, Gen.12:3).

Nou gaan Paulus nog verder: “God het Sy beloftes aan Abraham en aan sy nakomeling gegee”. Daar staan nie “nakomelinge” nie, maar “en aan jou nakomeling”, net een , en hierdie een is Christus (3:16). Ja, daar was ‘n tyd dat die wet gegeld het- dat die wet die mense as’t ware vasgevang en bewaak het en oor hulle toesig gehou het sodat hulle nie vir God verlore sou gaan nie- maar net totdat die nakomeling van Abrham- Jesus Christus- gekom het. Nou geld die wet nie meer as middel van verlossing nie- nou geld slegs die geloof in Jesus Christus! En mense wat so glo, word gered en deel in die seën wat Abraham ontvang het, sê Galasiërs.

Hoor jy dit goed? Ek en jy- wat in Jesus glo- deel nou in dieselfde seëninge as waarin Abraham gedeel het. En ons is familie van Abrham omdat ons deel gekry het aan Sy Nakomeling, Jesus Christus.

Die vraag is nou: “Wanneer het ons aan Hom – die Nakomeling Jesus Christus- deel gekry?....By ons doop! Ja, jy’t reg gehoor: By jou doop het jy deel aan Jesus Christus gekry!.....Deur ons doop

Is ons met Christus verenig(3:27)- en is ons in Sy dood en opstanding ingelyf-kry ons deel daarvan

Het ons deel van Christus geword(3:27)- Sy eiendom, is ons vir Hom gemerk

Het ons deel geword met alle ander gelowiges in Christus(3:28)

Het ons nakomelinge van Abraham en erfgename van God se beloftes geword(3:29)

Nakomelinge van Abraham? Wat maak Abraham nou hier? Wat maak hom so belangrik? Wat het die doop nou met Abrham en God se beloftes aan hom te maak? Natuurlik was Abraham vir ons die voorbeeld: “Hy het geglo, en so deel van die verlossing gekry- dit het ons mos nou al gehoor. Maar daar is meer as dit: Abraham was ook in ‘n baie spesiale verhouding met God gewees- die Bybel noem dit ‘n verbond.

Verbond kan jy ook met kontrak, ooreenkoms, verdrag vertaal, en die Bybel is vol van sulke verbonde-ooreenkomste- wat God met mense gesluit het. Die een wat God met Abraham in Genesis 12 gesluit het, staan as die Abraham-verbond of die genadeverbond bekend- en die voorvoegsel genade-dui daarop dat God van die begin af hierdie verbond bedoel het as die verbond waarin Hy alle nasies wou opneem-alle mense, sonder aansien des persoons of afkoms, wat soos Abraham in God glo.

Die doop lyf nou almal wat glo- ook ons-by hierdie genadeverbond in, ons is nou erfgename kragtens die belofte van God. God kom sê dus vanoggend vir jou en vir my, en veral ook vir ........ dat ons deel het aan hierdie kontrak- ons name staan daarin geskryf- want dis ‘n kontrak met die gelowige Abraham en (toe nog) sy ongelowige nageslag.

Ons praat in ons tyd in die kerk baie oor die viering van ons kindertyddoop- en baie van ons het die begeerte om (na al die jare?) iets te ervaar en te beleef van hierdie wonderlike ding wat kleintyd al met ons gebeur het. Ek hoor vanoggend in Galasiërs 3 dat ons elke dag ons doop kan-nee moet-vier onder andere hierdie drie dinge te doen:

Om soos Abraham in die geloof te leef en God in en vir alles te vertrou

Om as deel van Abraham se nageslag tot seën vir ander mense te wees

En om baie groot erns te maak met die eenheid tussen gelowige broers en susters en ter wille daarvan grense oor te steek....

Dis belewing...ervaring....viering!

En waarom nie? Ons het mos niks om te verloor nie! Immers het ek en jy en ook klein...... daar agter in die moederskamer baie meer as ‘n klein plasie teen die Middelandse see wat vir ons wag! Hoe sing Jan de Wet? “My huis in die hemel is al lankal klaar!

Johannes 14:7-8 en Genesis 1:26

Hoe lyk God? Is dit nie ‘n vraag wat ons almal al gevra het nie? Miskien is ons versigtig om dit in woorde uit te druk, maar dit is iets waaroor ons al baie gedink en gewonder het. Kinders vra dit soms. Dit is natuurlik. Ons dink mos almal by wyse van beelde en ons beelde is gebasseer op ons waarnemings.

Nou is dit so dat ons goed weet dat ons nie beelde van God behoort te maak nie. Ons sê dan ook so maklik dat ons nie beelde maak nie, want niemand hou tog ‘n beeld van God in sy/haar huis aan nie. Tog het ons maar almal so ‘n beeldjie in ons kop. Ons dink oor God en het ons idée oor wie God is.

Deur die eeue heen wou mense so graag weet hoe God lyk. In Johannes 14:8 lees ons dan ook dat Filippus sê: “Here, wys vir ons die Vader, en dit is vir ons genoeg”. Selfs die dissipels wou weet hoe die Vader lyk. En dit nie aan die begin nie, nie toe Jesus hulle geroep het en hulle die pad saam net Hom begin loop het nie, maar eers na bykans 3 jaar. Toe Jesus al 3 jaar met hulle gepraat en hulle geleer het. Hierdie woorde kom voor in Jesus se afskeidswoorde aan Sy dissipels. Al wat hulle wil hê, sê Filippus, is om die Vader te sien.

Jesus antwoord Filippus: “Ek is al so lank by julle, en ken jy My nie, Filippus? Wie My sien, sien die Vader.” Hiermee beklemtoon Jesus die wesenseenheid tussen Hom en die Vader.

In Sy antwoord gaan Jesus dan voort deur te verwys na Sy woorde en Sy werke. Die klem val dis nie op die fisiese nie, maar op die Persoon van Jesus  en die Persoon van die Vader. Wie na Jesus luister, hoor die woorde van die Vader. Wie na die werke van Jesus kyk, sien ook die werke van die Vader. Hiermee beklemtoon Jesus waarom dit eintlik gaan en behoort te gaan: nie die fisiese voorkoms nie, maar die woorde en die dade.

Hoe dikwels het Jesus nie met die dissipels gepraat nie. Wat het Hy hulle nie alles geleer nie? Het die skares nie na Jesus gestroom om na Hom te luister nie? Was die mense nie verbaas oor Sy woorde nie? Van jongs af het Hy die mense, selfs die Skrifgeleerdes, verbaas met Sy woorde: Sy kennis en insig; Sy nuwe sienings en interpretasies.... die besondere wyse waarop Hy gepraat het. Jesus wyk af van die gewone van Sy tyd. Hy bied nie lang en ingewikkelde beredenerings en kom nie tot ‘n nuwe klomp bepalings nie. Met verhale onderrig Hy, met liefde praat Hy. Met deernis reik Hy uit na ander. Hy is nie skerp veroordelend nie, maar liefdevol, nadertrekkend. Hy bring nie boodskappe van veroordeling, hou Hom nie heeltyd besig om te sê hoe sleg die mens is en hoe verskriklik die hel en die oordeel wat wag, is nie. Hy praat van die koninkryk van God wat naby is, van die ewige lewe wat hulle nou reeds kan beërf. In liefde vergewe Hy. Hy bring die boodskap dat God die wêreld so lief gehad het dat Hy Sy Seun gestuur het sodat elkeen wat glo nie verlore sal gaan nie, maar die ewige lewe sal hê.

Inderdaad praat Jesus soos ‘n Vader: Met erns en insig, met deernis in liefde. Soos die Vader, praat Jesus. In Sy woorde hoor ons die stem van die Vader: die woorde wat Ek met julle praat, praat ek nie uit my eie nie, maar dit kom van die Vader wat in My bly (Joh 8:10). Hoor ons God nog elke dag praat?

Jesus gaan voort deur daarop te wys dat die dissipels God sien in Sy werke. Uit die dade van Jesus leer ons God ken. Kyk na My werke en julle sien wie God is, het Jesus gesê. Nou begryp ons hoekom Johannes soveel klem gelê het op die werke van Jesus.

Nou wat het Jesus gedoen? Hy verander water in wyn, Hy het siekes gesond gemaak, Hy reik ‘n helpende hand uit  na diegene in nood, Hy slaan Sy arms om die skouers van die wat verwerp en verag is, Hy bied ‘n skouer vir die wat treur, Hy rig dooies op, Hy voed die hongeriges...so kan ons aangaan. Hy het gekom om te dien en Sy lewe te gee as die losprys vir ons.

So het Jesus vir ons kom wys wie God is. In Hom kon almal God sien. So lyk God en so tree Hy op.

Maar sou ons kon vra: Wat van vandag?

In Genesis 1 lees ons dat God die mens geskep het na Sy beeld. Die woord wat hier gebruik word is (shelem) wat skaduwee beteken. As God die mens maak, dan maak Hy nie die mens om soos Hy te lyk nie, die mens is nie ‘n afbeelding van God nie, maar eerder ‘n skadubeeld. Daar is twee aspekte van belang: “n skaduwee kan nie alleen staan nie, en ‘n skaduwee vestig die aandag op die een wie se skaduwee op die grond val.

Om mens te wees, beteken dan om aan God self gebonde te wees. Soos die skaduwee nie aleen kan staan nie, en ons skaduwee onlosmaaklik aan ons gebonde is, is ons gebonde aan God. Ons kan nie sonder God leef nie, en sonder God kan ons nie mens wees nie, en om mens te wees behels dat ons die aandag moet vestig op God. As ons ‘n skaduwee sien, kyk ons onwillkeurig op om te sien wie aan die kom is. So moet ons ook ander laat opkyk na God. Ander moet bewus wees van die teenwoordigheid van God as hulle ons sien en hoor.

Dit is wat Jesus hier sê. In ons woorde moet ander ook die woorde van God hoor. In ons werke moet ander die werke van God sien. Ons, die skaduwees van God, is mos in Christus aan God gebonde. In Jesus het ons weer die skaduwees van God geword, die afskynsels van God op aarde.

Met die koms van Jesus na die aarde het God hande en voete en ore en oë gehad; Hy het hier geloop en gepraat en gewerk. God het mens geword. Maar nou is God nie meer so hier nie. Maar God is nog hier. Ons moenie ver na Hom gaan soek nie. Hy is hier teenwoordig in en deur Sy kinders. Nou het Hy weer hande en voete en ore en oë. Nou lag en huil, en praat en werk Hy nogsteeds hier op aarde; in en deur Sy kinders. Ons is Sy afskynsels.

Waar is God? Kyk rondom jou. Hy is hier. In ons woorde moet ander die stem van God hoor. In ons werke moet ander die dade van God sien.

Die tweede gebod sê dat ons nie beelde van God maak en dit aanbid nie. Genesis 1 en Johannes 14 roep ons op om beelde van God te wees; om vir almal te wys hoe God lyk, hoe God praat en hoe God werk...