Johannes 19:1-27

As daar een ding is wat mense bitter ontstel, dan is dit as daar korrupsie in die regstelsel is. “n Ondoeltreffende regstelsel laat mens sommer moed verloor. Hoe kan enigiets in die samelewing goed verloop as die reg in duie stort. Is dit nie ‘n teken dat die hele samelewing besig is om in duie te stort nie? Dit laat mens met so ‘n magtelose gevoel.

Mens voel ook so as jy lees van die verhoor en vonnisoplegging van Jesus. As daar ooit ‘n voorbeeld van onbekwaamheid, regsverydeling, magsmisbruik en korrupsie was, dan vind ons dit hier. Dinge is so deurmekaar dat mens nogal moeilik onderskei tussen die verhoor, vonnisoplegging en uitvoering van die vonnis.

In die vorige hoofstuk het ons gelees dat Pilatus geen skuld in Jesus kon vind nie.

Hy probeer om Hom los te laat deur die volk die keuse te stel oor wie hulle vrygelaat wou hê met die oog op die Paasfees. Hulle verkies Jesus Barrabas bo Jesus Christus.

Hierdie hoofstuk begin met die medeling dat Pilatus Jesus toe laat gesel het, dit beteken dat hy Jesus gevonnis het. Sy straf het behels dat Hy gegesel moes word. Dit was insigself ‘n ernstige straf. Die persoon is aan ‘n pilaar vasgemaak. Sy naakte bolyf is dan met ‘n driepuntige sweep geslaan. Soms was daar selfs metaalstukkies aan die voorpunt van die sweep vasgemaap. Geseling is beperk tot 40 houe. Dit was so ‘n ernstige straf dat baie hiervan gesterf het.

Dit wil voorkom asof die soldate dit as die vonnis beskou het. Nadat hulle Jesus gegesel het, het hulle Hom gespot. Hulle het ‘n doringkroon gevleg en dit op Sy kop gesit. Daarna het hulle vir Hom ‘n pers mantel aangetrek.

Hulle het herhaaldelik nader gekom en vir Hom gesê: “Ons groet U, Koning van die Jode.” So is Jesus bespot en verkleineer.

Mens sou dink dat die saak hiermee afgehandel is. Jesus is gevonnis. Hy het Sy vonnis uitgedien. Wat nou? Hy word nie losgelaat nie. Die verhoor gaan aan.

Paulus sê dat hy geen skuld in Jesus vind nie. Hoe nou? Hy is dan al klaar gevonnis en het al klaar die straf ontvang. Die Jode was nog nie tevrede nie, die straf was te lig, Jesus leef nog. Hulle eis dat Hy om die lewe gebring word, net die doodstraf sal hulle tevede stel. Krusig hom! Kruisig hom! Dis die kreet wat weerklink.

Die regter herbevestig dat hy geen skuld in Hom vind nie. Hy is onskuldig. Maar die Jode sê dat hulle ‘n wet  het en dit bepaal dat as iemand hom as die Seun van God voordoen, hy doodgemaak moet word. Hulle het Hom al klaar skuldig bevind. Hulle het Hom al klaar gevonnis! Hulle eis dat die vonnis en dan ook wel die doodstraf dadelik voltrek moet word.

Die regter word bang vir die skare. Hy neem Jesus in sy paleis in. Hy vra: “Waar kom jy vandaan?” As hy nie ‘n antwoord kry nie, wys hy die Beskuldigde daarop dat hy die mag het om Hom vry te laat. Hierop reageer Jesus en sê dat Pilatus net die mag het omdat dit aan hom gegee is. Nog’n keer wil die regter Hom vrylaat. Hy besef al te goed dat Jesus onskuldig is. Die vonnis wat Hy al gehad het, is eintlik meer as genoeg.

Nog is die mense nie tevrede nie. Hulle probeer ‘n ander slinkse plan. Nou gaan dit nie daarom dat Jesus Hom, volgens hulle as Seun van God voorgedoen het nie, maar omdat Hy so aanspraak sou maak op die koningskap.

Die skare dreig die regter. As u Hom vrylaat, is u nie ‘n vriend van die keiser nie. Nou weet ons dat Pilatus, die regter, die goewerneur was. Hy is deur die keiser aangestel. As daar sprake van dislojaliteit was teenoor die keiser, sal hy moontlik sy pos of selfs sy lewe kon verloor. Dan gee hy maar toe. As sy eie belange in gedrag kom, sien hy nie verder kans nie. Laat Jesus dan maar sterf voordat hy dalk sy pos kwyt is.

Hy wens egter so ‘n laaste halfhartige poginkie aan as hy vra of hy hulle koning moet kruisig. Dan hoor hy die skynheilige  reaksie: Ons het nie ‘n koning nie, net ‘n keiser.

Jesus word dan oorgelewer om gekruisig te word. Let op. Ons lees nie dat Pilatus Jesus skuldig gevind het nie. Jesus word nie formeel skuldig bevind nie. Hy word sommer net gevonnis. Ten spyte van al die aanduidings dat Hy onskuldig is. Ten spyte van die feit dat Sy skuld nie bewys is nie, ten spyte van die feit dat Hy nie formeel skuldig gevind is nie, word hy oorgelewer om gekruisig te word.

Jesus dra Sy kruis na die plek waar Sy teregstelling sal plaasvind. Dit was moontlik net die dwarsbalk van die kruis wat Hy moes dra. Na die geseling was Hy so verswak dat Hy dit nouliks sou kon doen. Na Kopbeenplek toe dra Hy Sy kruis.

Daar word Hy gekruisig. Tussen twee rowers word Hy opgehang. Aan die kruis word ‘n oortreding  waarvoor Hy gerkuisig word, vasgespyker: Die koning van die Jode. So moes dit duidelik wees waarvoor Hy ter dood veroordeel is, en gekruisig is.

Jesus is, soos dit die gebruik was, nakend gekruisig. Sy bokleed het die soldate in 4 verdeel. Oor Sy onderkleed het hulle die lot gewerp omdat dit in een stuk geweef was. Totaal ontbloot hang Hy aan die kruis.

Die kruisdood was nie ‘n maklike of ‘n spoedige dood nie. Trouens dit was ‘n langsame en pynlike dood gewees. Dit moes juis dien as afskrikmiddel. Net die ergste misdade is so gestraf en dan ook net in baie verswarende omstandighede. Vir bykans die hele dag sou Jesus aan die kruis hang voor Hy sou sterf.

Jesus, die Gevonnisde. Hoe diep moes Sy lyding nie gewees het nie. Nie net Sy fisiese of liggaamlike lyding nie, dit moes al onmenslik erg gewees het. Die geseling, die doringkroon, die dra van die kruis en uiteindelik ook die kruisiging self.

Die hele proses en vonnisoplegging moes ook ‘n pynlike ervaring gewes het. Van bakboord na stuurboord. Elke keer die verwarring. Hy is onskuldig. Nee, ons het klaar besluit Hy is skuldig! Elke keer ‘n nuwe en ander klag.

Hoe diep moes Sy lyding nie op alle vlakke gewees het nie. Jesus, die volkome mens, het hierdie lyding beleef soos ons dit sou. Dit was geen skynlyding nie.

Dit laat ons net stil en diep kniel voor Jesus, die Gevonnisde. Ons kan dit nie verstaan of verklaar nie. Ons kan net dankbaar kniel vir Sy liefde vir ons. Dat Hy bereid was om hierdie pad vir ons te loop. Hy, in my plek gevonnis. Hy wat ons vonnis gedra het!

Esra 4:24-6:12

Dit is so dat gelowiges ook maar dikwels die wind van voor kry. Hiervan het ons laas Sondag(Esra 4) gelees. Is dit nie wat ons ook al beleef het of nou beleef nie? Dit is genadiglik ook so dat onreg selde baie lank bly voortduur. Hiervan lees ons in Esra 5 en 6. Trouens, hierdie twee gedeeltes of verhale staan lynreg teenoor mekaar. Dit is die blye boodskap wat ook vandag nog tot ons kom.

Vir sestien jaar het die werk aan die tempel tot stilstand gekom. Toe het twee profete, Haggai en Sagaria op die toneel verskyn. Hulle spreek die volk op verskillende wyses aan en roep hulle op om die herbou van die tempel te hervat en die Here met oorgawe te dien.

Dit gebeur nie elke dag nie, maar die volk het na die profete geluister en dadelik gedoen wat die profete gesê het. Serubbabel en Jesua, die goewerneur en die hoëpriester neem die leiding en die volk skaar hulle agter hul leiers en begin bou aan die tempel. Hierin het die profete hulle bygestaan en ondersteun.

Dit word tereg as ‘n geloofsdaad gesien. Mense luister na wat in die naam van die Here gesê word en sit dadelik skouer aan die wiel. Geloof is om te luister en te doen wat van jou gevra word.

Gou het daar weer donker wolke om hulle saamgepak. Tattenai, die goewerneur van die Wes-Eufraat, onder wie se jurisdiksie hulle geval het besoek Jersusalem en vra van wie hulle opdrag gekry het om die tempel te herbou en wil ook weet wie betrokke is by die bouwerk. Miskien het hulle moed in hulle skoene gesak, want dis mos presies wat sestien jaar gelede ook gebeur het, en toe het hulle teenstanders op bevel van die destydse koning, die bouwerk met mag en geweld gestop. Gaan dit nou weer gebeur?

Die bouwerk is egter nie gestaak nie. Dit word bely as genadedaad van die Here. “Maar God het ‘n oog gehou oor die Judese leiers, en die werk is toegelaat om aan te gaan tot tyd en wyl daar aan Darius verslag gedoen is en daar van hom ‘n beslissing oor die saak ontvang is.” (Esra 5:5). Hiermee word weer bely dat die Here in beheer is van alles wat gebeur.

Tattenai rig ‘n amptelike skrywe aan koning Darius, netsoos Regum vroeër aan koning Artasasta geskryf het. Die inhoud van die skrywe van Tattenai verskil egter heeltemal van die van Regum. Waar Regum ‘n emosioneel belade brief skryf, waarin die feite verdraai en die saak eensydig gestel word, is die skrywe van Tattenai ‘n saaklike en objektiewe skrywe.

Hy doen aan die koning verslag en sê dat hy na Jerusalem toe gegaan het en daar by ‘n groot tempel gekom het. Hy gee dan besonderhede oor die bouwerk wat aan die gang was. Hy berig verder dat hy navraag gedoen het oor die bou van die tempel en veral twee dinge wou weet. Hy wou weet van wie hulle die opdrag gekry het om die tempel te bou. Verder wou hy weet wie almal betrokke is by die bouwerk sodat hy die leiers van die projek kon identifiseer.

Tattenai lewer dan relatief uitvoerig verslag oor die antwoord wat hy van die Judeërs gekry het (Esra5:14-16). Op grond hiervan rig hy ‘n versoek aan die koning, sonder om te suggureer wat die koning moet doen. Hy versoek die koning om ondersoek in te laat stel of die aansprake van die Judeërs korrek is en om hom te laat weet wat sy beslissing in die saak is (Esra5:17).

Is dit nie die optrede wat mens van ‘n leier verwag nie? Hy stel ondersoek in. Skryf ‘n gebalanseerde verslag gegrond op feite. Hy stel beide kante van die saak. Hy versoek dat ondersoek ingestel word en dat die hoër  gesag ‘n beslissing maak op grond van die feite en ondersoek. So radikaal anders as die optrede en skrywe van Regum…

So behoort ‘n saak besleg te word. Die vraag is net of ons so optree? Tree ons nie al te dikwels emosioneel en bevooroordeeld op nie? Stel ons ondersoek in of reageer ons op skinderstories en gerugte? Vra ons ander om hulle kant van die saak te stel? Luister ons na beide kante? Of besluit ons sommer vooraf dat ons nie van iets of iemand hou nie of nie hou van wat ander doen nie en dan wil ons dit sommer net stopsit?

Moet ons nie ook meer gereeld die beslissing, hulp en raad van ander vra nie? Ook die saak van die ander party behoort voorgelê te word en gevra word dat ondersoek ingestel en ‘n beslissing gegee word nie.

Die optrede van Tattenai word as voorbeeld voorgehou van hoe ons behoort op te tree waar daar verskille is, hetsy op persoonlike vlak of waar aak al. Dan kan gesê word dat God ‘n oog daaroor en oor almal gehou het.

Koning Darius tree dan ook op soos ‘n mens van ‘n leier van formaat sou verwag. Hy laat ondersoek instel. Logies en beredeneerd tree hy op. Hy kry ‘n afskrif van die proklomasie van Kores. Dit word hier aangehaal. Opvallend is dat dit hier vollediger weergee word as in Esra 1. Op grond van die dokumentêre bewys dat die Judeërs die waarheid gepraat het, kom die koning tot ‘n beslissing. Dit stel hy op skrif.

Hy gee eerstens bevel dat die Judeërs ongehinderd mag voortgaan met die bouwerk.Niemand mag hulle stop of verhinder of pla nie. Die Judeërs mag die tempel bou! Twedens bevel hy dat die bouwerk vanuit die staatskas gefinansier word. “Sonder versuim en nougeset moet die koste aan daardie manne uitbetaal word uit die koninklikke fondse” (Esra6:8). Die koste word deur die staat gedra, maar dit moet nougeset gedoen word. Korrupsie sal nie toegelaat word nie. Derdens geed ie koning opdrag dat offerdiere aan hulle verskaf moet word. Die koning doen alles in sy vermoë dat die offerdiens aan die Here kan aangaan. “Dit moet elke dag gedoen word, sonder om ‘n dag oor te slaan, sodat hulle vir die God van die hemel offers akn bring wat vir Hom aanneemlik is en kan bid dat die lewens van die koning en sy seuns gespaar mag word”(Esra 6:10). Darius het die Persiese godsdiens aangehang. Tog ies die “heidense” koning dat die offerdiere aan die gelowiges voorsien word sodat die gelowiges offers aan die Here kan bring. Hy ondersteun hulle  in hulle aanbidding van die Here! Koning darius doen nog iets: hy vra dat hulle vir hom en sy seuns sal bid! Miskien kan mens vanuit die Persiese koning se perspektief redeneer dat hy maar net nog ‘n godsdiens in sy ryk ondersteun en wou hê dat net nog ‘m god vir hom gebid sal word. Mag wees. Feit bly dat die gelowiges nie net kon deel in die voorregte wat die koning aan hulle verleen het nie. Hulle het nou ook ‘n verantwoordelikheid teenoor die koning gehad. Hulle moes vir hom en sy seun bid. Laastens stel die koning dit baie duidelik dat daar baie sterk opgetree sal word indien enigiemand hierdie bevel sou verontagsaam of die Judeërs enige skade sou berokken.

Darius word hier as voorbeeld voorgehou van hoe ‘n mans teenoor ander, en veral teenoor ondergeskiktes behoort op te tree. Hy tree objektief op en stel ondersoek in. Hy antwoord beredeneerd en logies. Hy tree op tot die beswil van almal. Hy ondersteun hulle wat ondersteuning nodig het. Hy vra hulle ook hulle ondersteuning en voorbidding. Dit kan dan gevra word: Hoe tree jy op? By die werk? Teenoor ons werkers, of ondergeskiktes en bure en kinders? Bid ons vir die regeerders en die regering, ongeag of hulle Christene is of nie?

Darius het deur sy optrede die gelowiges in staat gestel om hulle roeping uit te voer en die Here te dien. Hulle kond ie tempel herbou en die Here dien. Stel ons optrede ander in staat om hulle roeping uit te voer en die Here te dien? Stel ons optrede ander in staat om hulle del te doen in die heropbou van die gemeenskap? Is ons almal besig om ons gemeenskap te herbou tot eer van God?

Esra 4:1-23

As daar een ding is waarvan mens maar seker kan wees, dan is dit dat jy een of ander tyd teenspoed sal kry. Een van die tragiese werklikhede wat deur die eeue nog altyd voorgekom het, is dat mense met slinkse planne en geheime agendas al te dikwels met hulle agterbakse planne geslaag het. Dis vandag nog so en sommige van ons het dit seker al persoonlik beleef. Hoe tragies dat gelowiges ten prooi val van mense met agterbakse planne.

Nou is dit ook so dat ons nêrens in die Bybel ‘n belofte kry dat dit altyd sal goed gaan met gelowiges nie. Trouens, ons lees dikwels dat gelowiges swaar gekry het. Dikwels kan die swaarkry direk toegeskryf word aan die optrede van ongelowiges en mense met bybedoelings. Daarvan het ons ook sopas weer gelees.

Dis ‘n verhaal van agterbakse optrede. Vyande van Israel wend die een poging na die ander aan om hulle te laat afsien van die tempelbou en om sodoende hulle moraal te ondermyn en die lewe vir hulle ondraaglik te maak.

Eers kom die vyande van Israel en bied ewe vroom aan om te help om die tempel te bou. Hulle beweer dat hulle dieselfde God as die Judeërs aanbid en dat dit hulle die reg sou gee om deel te hê aan die herbou van die tempel. Ons weet egter dat hulle godsdiens nie suiwer was nie, en so was hulle motief ook nie suiwer nie. Hulle het godsdiens gebruik as rookskerm om die werk in die wiele te ry.

Dis tragies dat godsdiens selfs tot vandag toe nog gebruik word as rookskerm. Daar is mense wat godsdiens as rookskerm gebruik vir politieke of ekonomiese redes of om die een of ander sosiale doelwit te bereik of vir persoonlike gewin. Daarop moet ons bedag wees.

Soos Serubbabel wat deur hulle planne gesien het en hulle aanbod van die hand gewys het. Hy sê: “Julle bou nie saa met ons aan die tempel van ons God nie. Ons alleen sal vir die Here God van Israel bou. Ons het die opdrag van die koning self gekry.” (Esra 4;3).

Maar dit was nie die einde van die probleme nie. As plan A nie slaag nie, probeer hulle plan B. “Die nie-Israelitiese inwoners van die omgewing het toe die volk van Juda probeer moedeloos en bang maak om die bouplanne in die wiele te ry”(Esra4:4).

Daar is niks nuuts onder die son nie. Toe al, het mense met verskuilde agendas en slegte motiewe ander moedeloos en bang probeer maak. Toe al het omkopery voorgekom. En hulle hou aan en aan. Van die tyd van Kores tot die tyd van koning Darius. Vir jare hou hulle net aan en aan. Ten minste tien jaar karring hulle so aan. Genoeg om enigeen moedeloos te maak. Maar ook die plan werk nie. Die gelowiges hou aan bou en gaan voort met hulle geloofstaak…

Maar dan gaan die vyande oor tot plan C. Hulle rig ‘n amptelike skrywe aan die nuwe koning. Dis nou al amper vyftig jaar na die proklamasie van koning Kores! Die inhoud van die brief is emosioneel sterk gelaai. As mens nie feite het nie, dan gebruik jy maar emosie. Veral as jy ander in die moeilikheid wil bring en jy feite moet verdraai om jou werklike doel te bereik. So word na Jerusalem verwys as die “rebelse, slegte stad” (Esra4:12).

In die brief skep hulle die indruk dat die Judeërs die stad herbou met die doel om in opstand te kom teen die koning. Hulle sou dan kwansuis ophou belasting betaal as die stad eers herbou is. Dit sou daartoe lei dat die koning skade lei. Nou waar kom hulle daaraan? Is dit nie maar uit die duim gesuig nie? Die doel van die herbou was mos nie om in opstand te kom nie en bowendien is die herbou van die stad aangepak in ooreemstemming met die beleid en meer nog, met die goedkeuring en ondersteuning van die koning.

Hoe tragies dat mense ander beskinder en beswadder. Dat mense lieg om persoonlike voordeel te trek en ander te benadeel. Tog kom dit vandag nog voor. Selfs in kerklike kringe en onder gelowiges.

Wat hierdie verhaal nog skokkender laat verloop, is dat die koning net so emosioneel reageer. Mens verwag tog ‘n groter mate van objektiwiteit van ‘n koning. Aan die gekef van ‘n brakkie steur mens jou nie, maar mens verwag mos nie van ‘n leeu om te kef nie (so lui die Xhosa-slagspreuk).

Pleks dat die koning deeglik ondersoek instel na die rede waarom die Judeërs terruggekeer het na die sanksie wat hulle gehad het om die stad te herbou, is hy tevrede dat hulle die warheid praat as hy verwysings na vroeëre opstande in Jerusalem kry. Dan gee hy sommer daar en dan opdrag dat die Judeërs met mag en geweld verhinder moet word om met die werk aan te gaan. Is dit nie tragies nie. Nou kry die vyande die oorhand en laat geen gras onder hulle voete groei om die werk met mag en geweld te stop nie. So het die bouwerk aan die tempel en stad tot stilstand gekom. Die slinkse planne het na jare geslaag.

Die boek Esra is aanvanklik geskryf vir mense wat onder soortgelyke omstandighede geleef het. Hulle het ook te kampe gehad met mense wat met slinkse planne hulle voortbestaan en geluk bedreig het. Mense wat ewe vroom onder die dekmantel van godsdiens hulle werk wou ondermyn. Mense wat hulle gedreig en bang gepraat het. Mense wat ander omgekoop het. Mense wat selfs skynbaar formele skrywes aan die owerheid gerig het om te kla en versinde klagtes teen hulle ingebring het.

Die boodskap van hierdie hoofstuk was dan aan die een kant om vir gelowiges te sê dat geloof  nie ‘n waarborg tot sukses is nie. Dit gaan nie noodwendig altyd goed met gelowiges nie. Gelowiges kry ook swaar en beleef ook teenstand. Ten grondslag hiervan lê die boodskap dat die sukses wat ongelowiges met slinkse planne bereik, nie permanent is nie. Dit kom in die volgende hoofstuk na vore.

Gelowiges word dus opgeroep om onder alle omstandighede getroue  te bly aan die Here.

Dit is ook die boodskap vir ons. Ons kry ook soms te doen met mense wat ons nie goedgesind is nie. Daar is mense wat met allerlei praatjies onmin saai, gelowiges probeer moedeloos of bang maak. Ons kry vandag nog mense wat formeel beswaar maak teen aksies van geowiges en wat emosionele dinge skryf, die feite verdraai en ongegronde afleidings en voorspellings maak. Dit kan daartoe lei, soos al baie keer daartoe gelei het, dat geloofsaksies in verkeerde lig gesien word en gestop of gestaak word.

Esra 4 wil ook vir ons sê dat dit nie altyd net voor die wind sal gaan met gelowiges nie en dat gelowiges nie altyd suksesvol sal wees nie. Geloof is nie ‘n waarborg vir sukses nie. Maar ons dien die Here nie sodat dit met ons goed kan gaan nie. Dit sou ‘n vals grondslag van geloof wees. Ons dien die Here immers omdat Hy ons Here en ons God is wat ons verlos het. Daarom word ons opgeroep om Hom te dien, selfs al beleef ons terugslae, aanslae en teenspoed. Dien die Here te alle tye en onder alle omstandighede…

Rigters 11:6-12:7

Nood leer bid. Hoe goed ken ons nie hierdie uitdrukking nie. Kom ons wees eerlik: was ons nie almal al hieraan skuldig nie? As dinge skeefloop en ons is in die moeilikheid, en ons weet nie herwaarts of derwaarts nie, dan bid ons. En as ons in die nood bid, dan maak ons allerlei beloftes.

As die Here ons uit hierdie situasie red of ons help, dan sal ons dit of dat doen of nooit ooit dit of dat doen nie. Ja, ons het dit al almal gedoen! So het ons almal al die Jeftapad geloop. Daarom moet ons maar weer mooi luister na hierdie aangrypende en tragiese verhaal. Hierdie verhaal is mos in die Bybel opgeneem sodat ons onsself daarin kan sien en daaruit kan leer.

Die verhaal is eintlik baie tragies. Jefta was die seun van Gilead. Gilead was ‘n vooraanstande stamleier, en Jefta was egter ‘n buite egtelike kind. Sy ma was ‘n prostituut. Tog het hy in die huis van Gilead groot geword. Uit die verhaal kan ons aflei dat hy tot na die dood van sy pa deel van die familie was.

Toe die ander seuns van Gilead groot geword het, het hulle Jefta weggejaag. Dit was sekerlik die laaste strooi. Voor dit het hulle hom na alle warskynlikheid ook met minagting behandel. Op hom neergesien. Hy is gespot en verag, en dit oor sy ma.

Die heel eerste ding wat ons van Jefta lees, is dat hy ‘n dapper soldaat was. Was dit nie dalk meer uit jaloesie as enigiets anders dat hy weggejaag is nie? Die feit dat sy ma ‘n prostituut was, was dalk maar net ‘n rookserm om van hom ontslae te raak omdat sy broers in ander opsigte in sy skadu gestaan het.

Hoe wreed kan mense nie wees nie. Tussen broers en susters is daar soms nie baie liefde nie. Hoe baie keer word daar nie op grond van jaloesie lelik opgetree nie.

Jefta is verwerp. In daardie tyd was dit veel erger as vandag die geval is. Mens was deel van ‘n familie en jou bestaan en alles het saamgehang met jou posisie in die familie. Destyds het kinders mos nie as hulle volwassenheid bereik het, die ouerhuis verlaat en ‘n eie beroep en rigting gevolg nie.

Nou het Jefta geen heenkome gehad nie. Om dinge erger te maak het ‘n klomp leegleêrs hom gevolg! Die toekoms het nie rooskleurig gelyk nie. Tog blyk dit dat hy nie sleg gedoen het nie. Inteendeel, toe dinge vir die broers en familie en stam en selfs die volk duister gelyk het, het hulle hom genader om hulle uit die verknorsing te help! Met die hoed in die hand nader hulle die man wat deur hulle weggejaag is.

Nou is hy goed genoeg! Is dit nie tipies nie! Die verworpene word  nader geroep as dit pas! Sien ons nie iets van onsself in die broers raak nie!

Ek dink ons sou almal gereageer het het as ons in sy skoene gestaan het: “Julle het my gehaat. Julle het my weggejaag uit my pa se huis uit. Waarom kom julle nou dat julle in die moeilikheid is na my toe?” (Rigters 11:7).

Jefta onderhandel met hulle. Hy maak ‘n ooreenkoms met hulle. Hy sal help, maar dan moet hy hulle leier word! Hulle kon nie anders as om dit te aanvaar nie! Jefta was nie onder ‘n kalkoen uitgebroei nie. Hy maak selfs seker dat die ooreenkoms in die tempel bekragtig word. Sy posisie as nuwe leier is verseker! Jefta is ‘n onderhandelaar van formaat!

Dit kom ook na vore in sy optrede teenoor die koning van die Amoriete. Hy begin met onderhandelings. Hy wil weet waarom die Amoniete hulle wil aanval. Die antwoord is dat dit gaan oor grondbesit. Volgens die koning van die Amoniete het die Israeliete die grond in besit geneem toe hulle uit Egipte uit opgetrek het. Jefta het ‘n ander perspektief. Hy wil nie weet hoekom die grondeis nou na driehonderd jaar eers na vore kom nie, maar wys daarop dat die eis ongegrond is omdat hulle nie die grond verower het nie en nie onreelmatig in besit geneem het nie. Jefta is ‘n onderhandelaar wat sy onderhandelinge voer op grond van feite. As die onderhandelinge op ‘n dooie punt uitloop, tree hy op. Luister mooi. Hy tree nie impulsief op nie. Hy probeer eers alle moontlikhede. As dit nie slaag nie, dan tree hy militêr op. Hy was nie verniet ‘n dapper soldaat nie. Eers onderhandel, dan oorlog!

Is Jefta nie vir ons ‘n voorbeeld nie? Moenie sommer instorm nie. Dink voor jy doen. Mak seker van jou feite. Probeer om sake uit te praat. Moenie emosioneel optree nie, maar baseer jou optrede op feite. Hy is ook ‘n voorbeeld as sy optrede nie net op historiese feite gebasseer is nie, maar ook op geloofsoortuigings. Hy is staan op sy beginsels. As onderhandelinge nie help nie en as hy die ander nie kan oortuig nie, dan tree hy op volgens sy geloofsoortuigings. Miskien kom ons baie meer Jefta’s kort.

Toe Jefta opgeruk het na die oorlogsfront, maak hy ‘n gelofte aan die Here. “As U die Ammoniete vandag heeltemal oorgee in my mag, sal die een wat my uit my huis tegemoet kom wanneer ek behoue terugkom van die Ammoniete af, aan die Here behoort: ek sal hom as brandoffer offer.” (Rigters 11:30).

Ai tog! Dit wil voorkom of die dapper soldaat bang is. Nie dat mens  hom seker kan kwalik neem nie. Die manne onder sy bevel was nie profesionele soldate nie. Hy was nie eers heeltemal seker van hulle toegewydheid en vaardighede nie. Sou hulle in staat wees om met sukses op te tree? Die vyand was groter en sterker as hulle. Daar het ‘n baie moeilike tydjie gewag.

Ons sou na alle waarskynlikheid ook maar baie bang gewees het. Hier is tog iets anders. Jefta, die onderhandelaar, alweer besig om te onderhandel… as die Here hom sal help, dan sal hy… Dit laat mos al klaar die ligte aangaan. Hy stel ‘n voorwaarde aan God. Die Here moet hom help om die oorwinning te behaal. Dan sal hy wat Jefta is, ‘n offer bring. Is hy nie besig om te probeer om God te manipuleer nie? En dit mag mos nie. Mens kan mos nie eise aan die Here stel nie. En dit is presies wat hy hier doen…

Dit wil verder voor kom of Jefta ‘n berekende kans vat. Hy verwys na die een wat hom tegemoet sal kom en sê dat hy hom sal offer. Nou weet ons dat Jefta op daardie stadium nog net een dogter gehad het en nog nie ‘n seun nie. Hy het aangeneem dat een van sy slawe hom eerste tegemoet sal gaan, soos wat die gebruik destyds was. Hy is bereid om een van sy slawe te offer as brandoffer. Wat ‘n verskriklikke belofte maak hy nie! Maar daardeur is dit duidelik dat hy nie juis veel van sy slaaf gedink het nie!

Maar laat ons nie so hard oordeel nie. Miskien sien ons iets van onsself hierin raak. Is dit nie so dat ons soms snaakse spronge maak as ons in ‘n moeilike situasie is nie? Dan maak ons nie net beloftes nie, maar is die beloftes wat ons maak nie Bybels regverdigbaar nie.

Soms kan dit so selfsugtig en selfgesentreerd wees. Is ons nie maar besig om met God te wil onderhandel nie? As U…dan sal ek…Miskien beloof ons nie om mense te offer nie, maar ons maak allerlei beloftes. Ek sal nooit weer drink nie, ek sal nie meer rook nie, of wat ookal, as U my net uit hierdie gemors kan help.

Jefta moes ‘n baie duur prys betaal! Hy moes sy enigste kind offer! Dit kan ons wel van Jefta sê: hy het sy woord gestand gedoen. Anders as wat die meeste van ons doen. Ons vergeet mos ons beloftes al te gou. As die son weer skyn, verdwyn die krisisbelofte soos mis voor die son.

Jefta het woord gehou. Kan ons ons indink in sy situasie? Kan ons ons in die skoene van sy dogter plaas? Hoe moes sy voel? Wat het alles deur haar kop gegaan? In die storie lees ons niks van haar gevoel of emosie nie. Net dat sy gevra het om 2 maande saam met haar vriendinne deur te bring. Sy berus haar en stel haar tot beskikking van haar pa om sy gelofte gestand te doen… Ek sou dit nie kon doen nie. In elk geval nie so gelate nie. Jaarliks is daarna ‘n herdenkingsfees gehou om hierdie onbybelse daad te herdenk. Jefta is so jaarliks herhinner aan sy onbesonne daad.

Dink tog voor jy praat. Moenie in die uur van nood beloftes maak wat jou duur te stank an kom nie. Jou groot mond kan jou duur te staan kom! Is dit nie die rede waarom Jakobus ons ook waarsku en daarop wys dat die tong groot skade kan aanrig nie?

Die Jefta verhaal roep ons almal op om God te vertrou en nie ydel beloftes te maak en ook om te dink voor ons praat, want jou groot mond kan jou duur te staan kom.

Hierdie verhaal wil ons verder waarsku dat ons groot mond en veral dit wat ons so onnadenkend sê, ‘n groot impak op die lewens van ons gesinne en ons kinders kan hê. Miskien lei dit wat ons so onnadenkend sê, nie tot die fisiese dood van ons kinders nie, maar baie kinders se lewens is al verwoes deur dit wat hulle ouers gesê het. Soms sê ouers in die hitte van die oomblik lelike dinge vir hulle kinders en dit laat lewenslange letsels. Soms sê ouers dinge van hulle kinder swat blywende skade aanrig. Soms praat ouers oor dinge wat hulle kinders se lewesn verwoes.

Ouers moet baie versigtig wees wat hulle sê. Hierdie verhaal roep elke gelowige ouer op om in verbondenheid aan die Here te leef, ongeag ons herkoms en agtergrond, ongeag die omstandighede waarin ons verkeer en om op die Here te vertrou, nie onnadenkende beloftes te maak of enigiets onnadenkend te sê wat ons lewens en die van ons kinders kan skaad of verwoes nie…

Lukas 22, Galasiërs 5:13, 6:2

Dink julle ek is net maar julle slaaf.  Is ek voltyds in julle diens? Moet ek net altyd regstaan vir julle? Ek moet net aldag gee en gee en gee en die res van die gesin en familie eis en eis net. Ek is so moeg om heeldag reg te staan en almal te dien. En dan behandel hulle my nog boonop soos ‘n vloerlap. Het ons nie al dikwels hierdie woorde in baie van ons se huise gehoor nie. Het jy dit nie al dalk self gesê nie?

Daar is pa’s wat voel dat hulle net daar is om die res van die gesin te dien. Hulle verwag van hom om altyd reg te staan. Hy moet almal help, hy moet sorg dat daar kos op die tafel is. Hy moet betaal vir alles. Hy moet die huis en tuin versorg en sorg dat alles wat kan loop in ‘n lopende toestand is. Hy moet altyd beskikbaar wees vir die vrou en kinders. Geen wonder hy voel soms soos ‘n gebruiksvoorwerp nie. Sommer maar net almal se bediende.

Daar is seker nog meer ma’s wat voel dat hulle almal se slavin is. Sy moet altyd regstaan met die kos en klere. Sy moet sorg dat die huishouding soos ‘n goed geoliede masjien werk. Sy moet in almal se behoeftes voorsien. As pa sy vinger klap moet sy spring, as boetie of sussie skree moet sy maar daar wees. Haar hele lewe word opgeslurp deur man en kinders. En dan is daar so bitter min erkenning en dankbaarheid.

Daar is kinders wat ook voel dat hulle die onbetaalde gesinslawe is. Seuns voel mos maar dikwels dat die ma’s die dogters voortrek en dat die dogters niks hoef te doen nie terwyl die seuns al die harde en ondakbare werk moet doen. Hulle moet die gras sny en swembad skoonmaak en nog baie meer. So voel die dogters weer dat die seuns nie hulle kant bring nie. Die dogters moet die huis skoonmaak en wasgoed en skottelsgoed was.

Ons dink mos maar almal dat die ander dit altyd makliker het. Ons kry so swaar. Ek is maar net die gesinslaaf.

Agter hierdie woorde en gesindheid, lê ‘n diepgewortelde strewe na mag. Ons wil eintlik net die belangrikste wees. Ons wil die ereplek beklee. Ons wil gedien word. Dit was nog altyd so.

Josef wou ook so graag gedien word. Dit blyk duidelik uit sy drome en die manier waarop hy dit oovertel het. Dit blyk ook duidelik uit die feit dat ons by meer as een geleentheid lees dat die dissipels ook gestry het oor wie die belangrikste was en dat sommiges selfs vir Jesus gevra het om die ereplek in Sy koninkryk te beklee. Kom ons wees maar eerlik: droom ons nie almal maar daarvan nie? Ons wil die belanrikste wees. Ons wil die hoof wees. Ons wil gedien word. En nie net by die werk nie maar by die huis ook.

In Lukas 22:24 lees ons dat daar onenigheid onder die dissipels ontstaan het oor wie die belangrikste was. Die dissipels het vir alle praktiese doeleindes soos ‘n familie gefunksioneer met Jesus aan die hoof van die huishouding of familie. In hierdie familie het daar dan nou ook onenigheid ontstaan. Wie is die belangrikste? Dit is tragies dat dieselfde onenigheid vandag nog in baie families voorkom. Daar is so dikwels spanning oor wie die belangrikste is.

Wat hierdie situasie nog meer tragies maak, is die feit dat hierdie onenigheid pas voor die dood van Jesus na vore kom. Dit vind plaas pas na die laaste avondmaal en die instelling van die nagmaal! Dit moes dan nou juis ‘n besonderse en gewyde tyd gewees het. Nou word dit so verlaag deur ‘n gestryery oor wie die belangrikste is.

Maar moenie oordeel nie. Ons maak ons mos al te dikwels hieraan skuldig. So rondom ‘n groot fees of belangrike geleentheid raak ons mos aan die baklei oor beuselagtighede. Nog voor die dood van ouers raak kinders aan die stry oor die erfporsie en wie die belangrikste is. Dan spat baie gesinne en families uitmekaar.

Jesus praat met hulle. Hy wys daarop dat dit by die nasies so is: die koning speel baas. Maar die wêreldse gesindheid pas nie in die koninkryk van God nie. Hier geld ander beginsels. Hier gaan dit nie om eie mag en aansien nie. Die belangriskte onder julle moet soos die geringste wees, en die een wat die leier is, soos die een wat dien. Die een wat dien, is die belangriskte! Die orde word dus omgeraai!

Jesus sê dit nie net vir Sy volgelinge nie. Hy het dit ook van Homself gesê. Hy het mos gesê: die Seun van die mens het nie gekom om gedien te word nie, maar om te dien en Sy lewe te gee as die losprys vir baie. Dit het Hy nie net gesê nie, maar ook gedoen.

Hy het heirdie belangrike kernwaarheid van die koninkryk van God prakties gedemonstreer. Hy het gekom om te dien. Dwarsdeur Sy lewe het Hy gedien. Hy het uitgereik na siekes en hulpbehoewensdes. Hy het Hom ontferm oor die wat in nood verkeer het. Hy het die verworpenes met ope arms ontvang. Hy het almal gedien. Ja, tot aan die kruis het Hy ons gedien en Sy lewe gegee as losprys vir ons. Hy het die volmaakte voorbeeld vir ons gestel. Wat Hy vra, doen Hy eers…

Hierdie woorde van Jesus het ook betrekking op ons familielewe. Ook in gesins- en familieverband geld die beginsel van die koninkryk van God; die belangrikste onder julle moet soos die geringste wees, en die een wat leier is, soos die een wat dien.

Dit geld vir ons almal. Al te dikwels wil die man baasspeel. Die vrou en kinders moet hom dien, want hy is mos koning. Of die vrou…die man moet net na haar pype dans en alles doe nom in haar goeie boekies te bly. Die kinders moet mooi in hulle spore trap, want as ma nie gedien word nie, is die gort gaar. Ons kry dit ook onder kinders: ek is die bealngriskte… en party kinders kry dit selfs reg om hulle ouers so te manipuleer dat alles om hulle draai en die ouers in hulle diens staan, en ons kry dit veral in Christen gesinne. Dit rym glad nie met die beginsels wat Jesus hier stel nie. Dit rym nie met die voorbeeld wat Jesus gestel het nie. Die belangrikste onder julle moet soos die geringste wees.

In Galasiërs 6:2 skryf Paulus: “Dra mekaar se laste, en gee op die manier uitvoering aan die wet van Christus.” Dit geld ook vir die gesninslede en in die gesinslewe. Dien mekaar in liefde. Dra mekaar se laste. Help mekaar. Staan mekaar by, ondersteun mekaar… nie uit dwang nie, nie omdat dit jou plig is nie, nie omdat iemand dit van jou eis nie. Dien mekaar in liefde. Die man dien sy vrou omdat hy haar liefhet. Die vrou dien haar man omdat sy hom liefhet. Ouers en kinders dien mekaar uit liefde.

So moet ons ook in gesninsverband mekaar se laste dra en so uitvoering gee aan die wet van Christus. Man en vrou moet mekaar ondersteun. Moet mekaar se laste dra. Ouers en kinders moet mekaar help en bystaan. Ouers het soms swaar laste om te dra en waaronder hulle knak. So is daar ook kinders wat swaar laste moet dra. Laste wat hulle nie alleen kan dra nie. Wat baat dit as ons praat oor die liefde van Christus as ons nie mekaar se laste dra nie?

Die woorde van ons teksvers roep ons vanoggend op tot selfondersoek: hoe gaan dit in ons huise? Wil ons baasspeel en ander domineer en manipuleer? Stel ons net eise? Of is ons die geringste; bereid om te dien? Dien ons mekaar uit liefde? Dra ons mekaar se laste? Is die gesindheid van Christus ook in ons lewens sigbaar? Is ons bereid om die minste te wees en te dien?

2 Kronieke 9:1-12

“Ons vrouens is slimmer as wat ons lyk”, dit moet ons mos dikwels hoor. Hoe waar is dit nie! Laat ons dit maar in liefde erken: vrouens is netso slim, indien nie slimmer as mans nie. Daar is baie wyse dames in ons midde. Soos daar deur die eeue nog altyd baie wyse dames was. In die Bybel lees ons dikwels van wyse vrouens. Vrouens wat netsoveel insig indien nie meer nie, as mans gehad het.

Die koningin van Skeba was een so ‘n wyse vrou. Sy het te hore gekom van die legendariese wysheid van Salomo. Nuuskierig, soos baie vroeuns maar ook kan wees, besluit sy om self te kyk of dit nie weer ‘n geval is van grootpraat nie.

Die feit dat sy besluit om self ondersoek in te stel, is positief. Sy eet nie alles vir soetkoek op nie en glo nie sommer alle strories nie. Dit gee alreeds ‘n aanduiding dat ons hier met ‘n wyse vrou te doen het. Sy het toe self na Jerusalem toe gekom om Salomo met moeilike vrae te toets. Miskien is dit die eerste aanduiding van wysheid: moenie alles sommer glo nie. Stel selfondersoek in. Toets die stories en gaan maak self seker of die gerugte waar is. Moenie soos baie mense op loop raak met stories en gerugte nie.

As die koning by Salomo kom, “het sy met hom gepraat oor alles waaraan sy kon dink” (2Kron. 9:1). Sy voer ‘n ingeligte gesprek met hom. Dis byna ‘n skaakspel. Sy luister nie net na sy praatjies nie. Sy stuur die gesprek in bepaalde rigtings. Sy het beplan en voorberei. Sy toets sy kennis nie net op een vlak nie, maar op verskeie vlakke en onderwerpe. Om dit te kon doen, moes sy self ingelig gewees het.

Dis net ‘n wyse mens wat oor ‘n verskeidenheid onderwerpe intelligent kan praat. Hier het ons nie iemand wat sommer instorm en haar begewe op tereine waarvan sy nie kennis dra nie. “n Wyse dame wat ‘n navolgingswaardige voorbeeld stel.

Salomo het nie sleg afgekom nie. Inteendeel, dit blyk dat die sotries oor sy legendareise wysheid nie oordryf was nie, want ons lees: “Salomo het vir haar ‘n antwoord gehad op al haar vrae. Niks was vir Salomo onverklaarbaar nie: hy kon haar op alles antwoord”(2Kron. 9:2). Twee hoogs intelligente mense was hier in gesprek met mekaar.

Die wyse koninging van Skeba erken die wysheid van Salomo. “Die koninging van Skeba het onder die indruk gekom van Salomo se wysheid” (2Kron 9:3). Dit kos ‘n groot en wyse persoon om die wysheid en insig van ‘n ander te erken. Al te dikwels is dit nie die geval nie en slaan jaloesie uit. Mense kan tog so lelik wees as hulle besef dat die ander persoon oor meerdere kennis, insig of wysheid beskik. Dit is nie ‘n slegte idée dat ons na onsself sal kyk en vra of ons so wys soos die wyse koningin optree nie.

Wat verder opvallend is, is die feit dat die koningin van Skeba nie net na Salomo se woorde luister en op grond daarvan ‘n oordeel fel nie. Sy kyk holisties en let ook op na sy optrede. “Die koningin van Skeba het onder die indruk gekom van Salomo se wysheid, die tempel wat hy gebou het, die geregte op sy tafel, die manier waarop sy amptenare aangesit het, die bedienning van sy tafelbediendes met hulle monderings, sy skinkers met hulle monderings, en van die optog wanneer hy na die huis van die Here toe gegaan het. Haar asem het daarvan weggeslaan”(2Kron. (:2-4).

Sy kyk wyd en diep. Niks ontgaan haar skerp waarnemingsvermoë nie. Die hele prentjie beindruk haar. Is dit nie ‘n teken van wysheid nie? Ons kyk so dikwels net na een aspek en mis die volledige prentjie. Miskien moet ons leer om breër te kyk na dinge…

Die wysheid van die koningin van Skeba kom verder na vore in haar reaksie. Sy sê dat dit wat sy gehoor het, oortref dit wat sy vooraf gehoor het. Sy sê verder dat sy onderdane bevoorreg is om ‘n koning van sy statuur te hê. Haar wysheid kom veral na vore in haar volgende woorde: “geloof sy u God, die Here, wat aan u soveel liefde bewys dat Hy u op Sy troon gesit het, ‘n koning deur u God, die Here self aangewys!. Dit is omdat u God vir Israel liefhet en die volk vir altyd wil instand hou, dat Hy u as koning oor hulle aangestel het om die orde en die reg te handhaaf”(2 Kron. 9:8).

Ware wysheid is om die bron van wysheid te erken! Wysheid kom nie vanself nie. Dit is nie iets wat die mens self het of kry nie. Dit is ‘n geskenk, ‘n gawe van die Here. Hy is die bron van wysheid. Hy gee dit aan mense. Dit is ook nie iets waaroor enigiemand kan roem nie. Dis iets waaroor wyse mense maar net in dankbaarheid voor Hom kan kniel en Hom erken.

Wysheid is dit wat ons in ander moet raaksien en erken en waaroor ons die Here moet loof. Geloof sy die Here wat wysheid aan mense gee. Dank die Here vir wyse mense. Dank die Here vir wyse leiers. Die volk of die gemeenskap wat hulle wyse leiers het, is gelukkig. Ook dit is ‘n genadegawe van die Here- Hy gee wyse leiers aan die volk en gemeenskap en familie en diegene wat Hy liefhet.

Die wyse koningin van Skeba gee aan Salomo besonder baie en groot geskenke. Sy gee so erkenning aan wat sy gesien en gehoor het. Om op tasbare wyse erkenning te gee, is ook mos ‘n teken van wysheid. Dit hoef nie deur duur geskenke te wees nie. Miskien moet ons ook leer om op tasbare wyse erkenning te gee…

Die koning van Skeba is beslis nie die enigste wyse vrou waarvan ons in die Bybel lees nie. Daar was en is, so baie wyse vrouens. Daar is so baie mooi vrouens:mooi van binne, vrouens vol wysheid en insig. Hoe tragies is dat ons dit nie aldag sien en erken en wardeer nie. Miskien kan mens die woorde van die koninging van Skeba bietjie aanpas en sê dat die gesin van wyse vrouens geseënd is. Ons is geseënd omdat die Here ons ma’s en vrouens liefhet. Sal ons nie met groter waardering na die hele prentjie rondom ons vrouens en ma’s kyk nie: na wat hulle by die huis doen en berek en hoe hull eons en ander onthaal en die tusite skep en alles om hulle mooi maak nie; ‘n veilge hawe vir ons kinders; ‘n wonderlike tuiste vir hulle mans. “n Wyse vrou wat die Here liefhet is so oneindig kosbaar.

Wyse vrouens is gawes van die here. Omvou haar met liefde en wardering. Dank en loof die Here vir haar…

Genesis 24, 25:19-34,27

Van droomvrou tot rugsteker. Dit is die tema van die verhaal van Rebekka. Dit is helaas ook die verhaal van so baie sedertdien. Die verhaal word vir ons in die Bybel vertel as spieël waarin ons na onsself moet kyk. Die verhaal wat ons oproep tot selfondersoek en optrede. Gaan ons soos sy leef of wat gaan ons doen.

Die verhaal van Rebekka begin so romanties. Destyds was dit veral die pa se verantwoordelikheid om toe te sien dat sy kinders, en veral sy seuns, getroud kom. As mens onthou dat die lewensverwagting destyds maar gemiddeld om en by veertig was, kan mens maklik verstaan dat kinders baie jonk getrou het. Dan is dit nog meer verstaanbaar en aanvaarbaar dat die ouers die grootste sê in die keuse van ‘n huweliksmaat gehad het. Geen wonder dat die oorgrote meerderheid huwelike gesluit is na onderhandelinge tussen die ouers van die bruid en die bruidegom nie.

Getrou aan die gebruike is Abraham baie berkommerd dat hy sal sterf voor sy seun Isak getroud is. Hy laat sy oudste slaaf sweer dat hy vir Isak ‘n geskikte vrou uit sy stam sal soek. Die slaaf gehoorsaam. Hy maak die soeke na ‘n vrou vir sy baas se seun ‘n gebedsaak. Nou verwag mens mos dat sulke gelowige optrede geseën sal word. Wat gaan gebeur?

Nog voor hy klaar gebid het, sien hy ‘n pragtige jong meisie! ‘n Beeldskone maagd kom na hom toe aangestap. Mens kan nie anders as om die slaaf se mond te sien oopval nie. Die meisie is nie net beeldskoon nie, sy is boonop baie vriendelik.

As hy vra: “Laat my tog ‘n bietjie water drink uit jou kruik”, antwoord sy: “drink gerus meneer!” Sy doen meer as wat hy vra, sy bied ook aan om sy kamele te laat drink. Sy is hardwerkend, want ons lees dat sy nie net die kruik leegmaak in die krip sodat die kamele kan drink nie, maar dat sy heen en weer tussen die put en die krip hardloop om te sorg dat die kamele genoeg kry om te drink. En al drink die kamele nie elke dag nie, kan hulle baie drink. “n Pragtige gasvrye flukse meisie! “n Droomvrou. Geen wonder die slaaf het haar met kosbare geskenke oorlaai nie (Gen.24:22). Die meisie is boonop nog gasvry. As hy vra of hulle nie dalk slaapplek vir hom het nie, bied sy dadelik en sonder huiwering aan dat hy die aand by hulle kan oornag. Weer gaan sy verder as wat verwag kan word en bied sommer nog voer vir die kamele ook aan. Dit is opvallend. Sy gaan raadpleeg nie eers haar ouers en kry nie eers goedkeuring nie. Sy tree selfstandig op. Vir daardie tyd was dit nogals iets besonders…

Die slaaf se gebede is verhoor. Hy gaan sommer dadelik oor om te onderhandel oor ‘n huwelik. Hierdie droomvrou moet hy vir sy baas se seun kry! Beter kan dit nie. Die onderhandelinge loop nou goed af. Hy wil so gou moontlik terug gaan. Haar ouers wil dat hy nog ‘n dag of tien bly, maar hiervoor sien hy nie kans nie. Dan gebeur nog iets besonders, die ouers raadpleeg die dogter  en laat die finale sê aan haar oor. Sy besluit dat sy dadelik met die slaaf sal gaan. Sy aarsel nie en wil die voorgenome huwelik nie uitstel nie. Weereens tree sy selfstandig op.

Sy is nie net beeldskoon, hardwerkend, gasvry en vriendelik nie, maar ‘n vrou in eie reg wat self dink, self besluit en die daad by die woord voeg. Sy hink nie op twee gedagtes nie en vat nie ‘n ewigheid om tot ‘n besluit te kom nie. Inderdaad ‘n droomvrou.

Sou ons, en veral alle vroue, nie ons graag met hierdie droomvrou wou identifiseer nie? Inderdaad stel sy ‘n voorbeeld by uitnemendheid. Vriendelik, gasvry, hardwerkend. Iemand wat besluite kan neem en dit tot uitvoering bring.

“n Rukkie daarna, as sy oppad na haar voorgenome man en huwelik op ‘n dag ‘n man sien nader kom, en vra wie dit is, hoor sy dat dit haar bruidegom is. In ooreenstemming met die tradisies en gebruike, versluier sy haar gesig. Dit was die teken dat sy ‘n maagd en hubare meisie is. Haar toekomstige man moet nie verlief raak op haar uiterlike skoonheid nie. Hy moet darem ook bietjie dieper kyk.

Van die huweliksluiting lees ons niks, ook nie van die fees wat daarmee saamgaan nie. Is dit nie jammer nie? Ons lê mos so baie klem op sulke dinge, maar hier val die klem op die regte plek. Ons lees hier dat hulle getroud is en dat Isak haar liefgehad het (Gen. 24:67).

Al het hy haar nie self uitgekies en het romantiese liefde nie ‘n rol gespeel in die keuse van ‘n huweliksmaat nie, het ons baie duidelik ‘n liefdesverhaal. Isak het Rebekka liefgehad! Dit is die eerste keer in die Bybel dat ons so uitdruklik lees dat ‘n man sy vrou liefgehad het. Dit is so belangrik. Dit is die fondament. Liefde, respek, eerbied, agting. “n Droomvrou in ‘n droomhuwelik! En inderdaad sou almal van ons ook wou hê dat ons huwelike gekenmerk moet word deur liefde! My man het my lief! Ek het my vrou lief!

In die derde toneel word die ideale beeld voortgesit. Die droomvrou is onvrugbaar, en destyds was dit ook iets verskrikliks. Om kinders te kon hê was die hoogste prioriteit in die huwelik. Ons lees dat Isak tot die Here gebid het oor sy vrou, want sy was kinderloos (Gen.25:21). Isak bid vir sy vrou. Hulle probeer nie allerhande dinge nie, hy bid. Is dit nie nog ‘n aanduiding van ‘n wonderlike huwelik nie? Moet ons nie by hom leer en meer bid vir die onvervulde ideale van ons eggenotes nie?

Die Here verhoor Isak se gebed. Rebekka word swanger. Maar dinge loop nie al te lekker nie. Sy worstel selfs met die vraag hoekom sy so swaar moet kry met die swangerskap. Ook op die vraag kry sy ‘n antwoord. Dis omdat sy ‘n tweeling verwag. Boonop sal die tweeling twee volke word wat vir altyd in stryd met mekaar sal leef. “n Stryd wat tot vandag toe nog voortduur. Gebedsverhoring beteken nie altyd dat alles van daardie oomblik voor die wind sal gaan nie. Daar kan moeilike en baie swaar tye volg op die aanvankilke gebedsverhoring. Isak het gebid. Rebekka het swanger geword maar dit was die begin van ‘n lang en bitter stryd. “n Stryd wat nie net die twee seuns geraak het nie, maar die gesin geskeur het en van die droomvrou ‘n rugsteker gemaak het. “n Stryd wat na eeue nog steeds voortduur.

Die twee seuns het soos dag en nag verskil. Die verskille het hoe langer hoe duideliker na vore gekom. Dit het gelei tot spanning. Essau was ‘n man van die veld. Sy pa se droomseun. Geen wonder dat sy pa hom voor getrek het nie. Jakob weer was ‘n sagte en rustige kind wat by die huis gebly het. Hy was sy ma se oogappel.Sy het hom voor getrek. So het elke ouer ‘n witbroodjie gehad (Gen25:28). En dit werk nooit nie. Dit lei tot meer spanning en groter wedywering.

In die laaste toneel waarin Rebekka verskyn, het ons ‘n heel ander prentjie van die eens droomvrou. Nou is sy en haar man al oud. Hy vrees dat hy binnekort kan sterf. Hy roep sy geliefde oudste seun en vra hom om gereed te maak om sy seen te ontvang. Maar Rebekka het ander planne. Sy luister die gesprek af. Sy het nie respek vir Isak se privaatheid nie, en vertrou hom nie meer nie. Sy beraam ‘n slinkse plan om Isak, haar man wat haar liefhet, te dwarsboom. Sy beraam nie net die plan nie. Sy voer dit uit. Dis soos ‘n goed beplande misdaad – wat dit inderwaarheid ook was.

Dit was vir ons aan die begin maklik om met Rebekka te identifiseer. Maar nou? Die vraag is of ons nie baie keer netsoos sy optree nie. Ons vertrou mekaar nie meer nie. Ons skend ook mekaar se privaatheid. Ons maak ook ander planne. Ons belieg en bedrieg mekaar, net om ons eie sin te kry. Op die ou ent is ons ook maar net sulke rugstekers soos Rebekka. Al is dit nie ten opsigte van sulke skynbaar groot sake soos hier die geval was nie. Maar is daar nou groot sonde en klein sondetjies; goot rugstekery en klein rugstekerytjies?

Het Rebekka geslaag in haar doel? Skynbaar ja. Isak het wel vir Jakob geseën. Hy word nou die eersgeborene en ontvang ‘n dubbele erfdeel. Maar gou-gou hoor Rebekka ‘n ander gesprek.

Sy hoor dat Essau vir Jakob wil doodmaak. Weer beraam sy ‘n plan. Weer lieg sy vir haar man. Nou moet Jakob vlug. Die eersgeborene met die groot sosiale aansien en dubbele erfdeel, word ‘n vlugteling met niks het nie! Sy ma se rugstekery het hom duur te staan gekom!

Miskien moet dit vir ons ‘n les wees. Sonde slaag nooit nie. Dit bereik al te dikwels die teenoorgestelde van wat ‘n mens daarmee wil bereik. Dit raak die wat die naaste aan jou is en wat jy wil bevoordeel dikwels slegter as vir jou. Hierna verdwyn Rebekka van die toneel. Hoe tragies. Van droomvrou tot rugsteker… Hoe lyk dit met ons?